Legitieme portie

1. Hoe groot is mijn legitieme?

Het legitieme deel is naar huidig erfrecht de helft van een gewoon kindsdeel. Dat wil zeggen: het breukdeel is de helft van het breukdeel bij versterf.

Voorbeeld breukdeel legitieme

X en Y zijn gehuwd en hebben 3 kinderen, A,B en C. Als X overlijdt en geen testament heeft gemaakt, erven Y en de kinderen ieder 1/4e deel van de nalatenschap. Het legitieme deel van ieder kind is dan 1/8e.

Welke waarde de legitieme heeft, is afhankelijk van de waarde van het nagelaten vermogen.
Dit saldo wordt berekend aan de hand van het op het moment van overlijden aanwezige vermogen. Ook de begrafeniskosten worden op dat saldo in mindering gebracht. Naast het saldo van baten en lasten worden ook de gedane schenkingen en giften meegeteld.
De giften of schenkingen die de legitimaris zelf heeft ontvangen, worden afgetrokken van de legitieme.

legitieme nalatenschap

Voorbeeld berekening legitieme:

X en Y zijn gehuwd en hebben 3 kinderen, A,B en C.
X overlijdt en heeft geen testament gemaakt. Bij overlijden bestaat de huwelijksgemeenschap uit een totaal aan baten van € 100.000,– en schulden ad € 60.000,–. Er is een positief saldo van € 40.000,– waarvan de helft in de nalatenschap valt (de andere helft behoort aan Y op basis van de huwelijksgemeenschap).

Iedere erfgenaam verkrijgt 1/4e van 20.000,– = € 5.000,– De kinderen verkrijgen dit erfdeel in de vorm van een niet-opeisbare vordering. Dit bedrag wordt pas uitgekeerd op het moment van overlijden van Y.
Stel dat X kind A heeft onterfd. A heeft dan recht op een legitieme van € 2.500,–. Ook dit bedrag wordt pas opeisbaar op het moment van overlijden van Y.

2. Kan ik ook een beroep doen op de legitieme als ik niet onterfd ben?

Het recht op de legitieme geldt niet alleen voor onterfde kinderen, maar is van toepassing op alle kinderen. In sommige situaties is het ook voor niet-onterfde kinderen van belang een beroep te doen op de legitieme, dit wordt vaak een aanvullend beroep op de legitieme genoemd.

Voorbeeld: A en B zijn erfgenaam. De totale erfenis bedraagt netto € 10.000,00. B heeft echter in het verleden een schenking gehad van € 50.000,00. Als de erfenis gewoon wordt gedeeld tussen beide erfgenamen krijgt ieder € 5.000,00. Erfgenaam A kan echter een beroep doen op de legitieme. Voor de berekening daarvan wordt ook de ontvangen schenking meegeteld. De legitieme van A komt dan uit op 1/4e van 60.000 = € 15.000,00

Conclusie: A kan met een beroep op de legitieme aanspraak maken op de hele erfenis ad € 10.000,00 en daarnaast vorderen dat B aan hem een bedrag van € 5.000,00 betaalt. Daarmee zal A uitkomen op een verkrijging van € 15.000,00.

3. Waar heb ik recht op als ik ben onterfd?

Ieder kind heeft recht op een minimum bedrag als het gaat om de nalatenschap van diens ouders, de zogenoemde legitieme portie. De legitieme portie is het gedeelte van de waarde van het vermogen van uw ouders waar u als kind altijd recht op heeft, ongeacht de inhoud van het testament en in weerwil van gedane giften.

De legitieme wordt verkregen in de vorm van een vordering. De legitimaris wordt door een beroep te doen geen mede-eigenaar van de goederen van de nalatenschap.

4. Wanneer kan ik mijn legitieme opeisen?

Als de overledene ten tijde van zijn overlijden een echtgenoot achterlaat, hoeft de legitieme pas te worden uitgekeerd op het moment van overlijden van de langstlevende echtgenoot. Een zelfde voorziening kan middels een testament worden getroffen ten behoeve van een partner als er een gemeenschappelijke huishouding wordt gevoerd.

Tot het moment van opeisbaarheid  is de echtgenoot/partner volledig vrij om over het door hem/haar geërfde te beschikken en daar op in te teren. Er hoeft met andere woorden geen zekerheid gesteld te worden voor de legitieme.

Als er geen langstlevende echtgenoot of partner meer is dan wordt  het bedrag ter waarde van de legitieme zes maanden na het overlijden opeisbaar.

Let wel dat – ook al is de legitieme nog niet opeisbaar – er wel binnen vijf jaar na het overlijden van de ouder kenbaar aanspraak gemaakt moet worden op de legitieme. Deze termijn van 5 jaar is een vervaltermijn, dat betekent dat verlenging daarvan niet mogelijk is.

5. Hoe doe ik een beroep op mijn legitieme?

De mogelijkheid om een beroep te doen op de legitieme vervalt vijf jaar na het overlijden. Dat geldt ook als de legitieme nog niet opeisbaar is omdat de langstlevende ouder nog leeft. Deze termijn van 5 jaar is een vervaltermijn, dat betekent dat verlenging daarvan niet mogelijk is.

De wet stelt: “De mogelijkheid om aanspraak te maken op de legitieme portie vervalt, indien de legitimaris niet binnen een hem door een belanghebbende gestelde redelijke termijn, en uiterlijk vijf jaren na het overlijden van de erflater, heeft verklaard dat hij zijn legitieme portie wenst te ontvangen.
De wet stelt geen formele eisen aan de inhoud van een beroep op de legitieme.

Een beroep op de legitieme kan ook mondeling gedaan worden. Om te voorkomen dat er later discussie ontstaat of het beroep al dan niet (tijdig) is gedaan, is het wel raadzaak er voor te zorgen dat kan worden aangetoond dat het beroep op de legitieme gedaan is, bijvoorbeeld door het schriftelijk bij aangetekend schrijven kenbaar te maken.
De wet zegt niet tegen wie de legitimaris zijn verklaring moet afleggen. Het ligt voor de hand dat de legitimaris deze verklaring kenbaar moet maken bij degene op wie hij zijn vordering verkrijgt, dus de gezamenlijke erfgenamen of de langstlevende ouder.

Het legitieme deel is naar huidig erfrecht de helft van een gewoon kindsdeel. Dat wil zeggen: het breukdeel is de helft van het breukdeel bij versterf.

Wilt u meer weten over het erfrecht?
Of vrijblijvend van gedachten wisselen?

Neem contact op met mr. W.S. (Wiebren) Santema

Santema Advocatuur
Erfrecht Specialist

Telefoon Santema advocatuur bereikbaar iedere werkdag. Meer informatie over erfenis nalatenschap

Verdeling nalatenschap.

Instantie
Gerechtshof Den Haag
Datum uitspraak 24-05-2016
Datum publicatie 03-06-2016
Zaaknummer 200.171.269/01
Rechtsgebieden
Civiel recht
Bijzondere kenmerken
Hoger beroep

Omvang legitieme portie. Vraag of opgenomen gelden al of niet een gift zijn (geweest). Erkenning dat geld is opgenomen, maar ten titel van schenking is een ja.. maar verweer. Geen specifiek bewijsaanbod ter zake deze titel (gift) gedaan. Onrechtmatige toe-eigening van gelden noopt tot schadevergoeding aan de gezamenlijke erfgenamen (nalatenschap). Wettelijke rente. Vordering tot verdeling. Lees verder opRechtspraak.nl

Second opinion

second opinion_om de zaak scherp in beeld te krijgen_herbeoordeling

Second opinion

Een second opinion is een herbeoordeling van (de wijze van behandeling van) uw dossier / uw zaak.

Twijfelt u aan de mening of het advies van uw eigen advocaat? Is er gebrek aan vertrouwen of een tegenvallend resultaat? Vraag om een second opinion!

Een second opinion kan zorgen voor nieuwe inzichten of juist geruststellen.

Santema Advocatuur  kan u helpen.

Een second opinion is de mening van een andere advocaat. Soms kiest u hier zelf voor, maar ook uw eigen advocaat kan vragen om de mening van een andere advocaat. Bij een second opinion wordt het dossier niet opnieuw gestart maar bekijkt mr. W.S. Santema hetzelfde dossier.

Santema advocatuur verricht regelmatig second opinions.
Ook collega advocaten kloppen regelmatig bij mr. Santema aan om “ te sparren”.

Soms is het ook gewoon prettig om een frisse blik op een zaak te laten werpen.

Bij uw juridische vraag over uw zaak waarbij u niet zeker weet of uw advocaat de juiste procedure volgt kan een second opinion door een advocaat uitkomst bieden.

Wanneer kunt u bijvoorbeeld een second opinion aanvragen?

  • Het de advocaat niet lukt het juiste advies te geven
  • U twijfelt over de mening van de advocaat
  • U twijfelt over de voorgestelde procedure
  • Er is gebrek aan vertrouwen
  • Uw eigen advocaat wil graag een frisse blik over uw zaak laten werpen

Zó regelt u een herbeoordeling:

  • Vraag uw advocaat om een second opinion
  • U neemt zelf initiatief en neemt contact op met een advocaat naar keuze
  • Vermeld dat het gaat om een second opinion
  • Bezoek de andere advocaat voor uw herbeoordeling
  • Gebruik dit handige voorbereiding aantekeningen als voorbereiding voor uw gesprek
  • Bespreek de resultaten met uw eigen advocaat
  • En bepaal wat de vervolgstappen zijn

Wij helpen u graag als u…

  • Twijfelt of een second opinion de juiste oplossing is
  • Wilt weten hoe u dit regelt?
  • Niet goed weet hoe u de second opinion bespreekbaar maakt met uw advocaat

Second opinion en rechtsbijstandsverzekeringen

Santema advocatuur verricht ook regelmatig second opinions in zaken die in behandeling zijn bij een rechtsbijstandsverzekeraar. Vraag naar de mogelijkheden voor een secondopinion en rechtsbijstandsverzekering. U heeft recht op vrije advocaat keuze. Vaak is er meer mogelijk dan u in eerste instantie denkt.

Een rechtsbijstandsverzekering is een zogenoemde natura-verzekering. Daarmee wordt bedoeld dat de rechtsbijstand wordt verleend door een jurist of advocaat die in dienst is bij de rechtsbijstandsverzekeraar. Als de verzekerde het niet eens is met de wijze van aanpak of de juridische visie van de behandelaar op de zaak, kan de verzekerde op grond van de polisvoorwaarden een second opinion vragen.

De polisvoorwaarden van de diverse rechtsbijstandverzekeraars zijn in grote lijnen hetzelfde en komen er op neer dat een externe advocaat een second opinion kan verrichten als de verzekerde niet tevreden is of twijfelt aan de wijze van aanpak of de juridische visie van de behandelaar op de zaak.

Advies van een topspecialist

Bij het bespreken van een second opinion kijken we ook naar de mogelijkheden van de topspecialist mr. W.S. Santema aangesloten bij de VEAN. VEAN is de vereniging voor in het erfrecht gespecialiseerde advocaten. De vereniging draagt het keurmerk van de Nederlandse orde van advocaten.

Zo kan het gebeuren dat u niet zeker weet of uw advocaat op het juiste spoor zit of misschien zit u  niet met elkaar op één lijn.

Dat hoeft niet te betekenen dat u dan gelijk van advocaat moet veranderen maar met een second opinion is er een andere blik op uw zaak waarmee ook met uw eigen advocaat van koers kan veranderen. Dit geeft zekerheid voor u over uw dossier.
Vraag vandaag nog een second opinion aan!

Santema Advocatuur
Erfrecht Specialist

Telefoon Santema advocatuur bereikbaar iedere werkdag. Meer informatie over erfenis nalatenschap

Veelgestelde vragen

Hoe vind ik de juiste advocaat?

Vraag naar de specialisatie en expertise van de advocaat.
mr. W.S. Santema is specialist op het gebied van erfrecht en Santema Advocatuur richt zich 100% op alles wat met erfrecht te maken heeft.

Ik durf mijn advocaat niet om een her beoordeling te vragen. Hoe pak ik dat aan?

Het belangrijkste is dat het om uw dossier gaat. Wanneer u het belangrijk vindt om een second opinion aan te vragen maak het dan toch bespreekbaar. Vertel waarom u een second opinion noodzakelijk vindt (zekerheid, twijfel).

Kan ik ook een herbeoordeling aanvragen als de procedure al is gestart?

Ja, u kunt altijd een second opinion aanvragen.

Mijn advocaat gaat niet akkoord met een second opinion. Wat nu?

U kunt een afspraak maken bij uw Santema Advocatuur.  U heeft altijd de mogelijkheid om een herbeoordeling aan te vragen.

Ik wil onder behandeling blijven bij de advocaat die mij een second opinion heeft gegeven. Hoe regel ik dit?

Vraag eerst of de advocaat die u de second opinion heeft gegeven, u als client wil en kan overnemen. Zo ja, dan kunt u de zaak bij uw huidige advocaat afzeggen. Wij kunnen u hierover adviseren. Maak contact met Santema Advocatuur.

Overleg met een specialist advocaat

Tip: U kunt ook eerst overleggen met Santema Advocatuur voordat u een second opinion aanvraagt. Gratis en 100% vertrouwelijk.

Hoe kan ik me voorbereiden op een gesprek?

U kunt gebruik maken van het Formulier “Voorbereiding Second Opinion”.

Twijfelt u aan de mening of het advies dat uw eigen advocaat voorstelt?
Is er gebrek aan vertrouwen of een tegenvallend resultaat?
Dan kunt u altijd om een second opinion vragen.

Santema Advocatuur
Erfrecht Specialist

Telefoon Santema advocatuur bereikbaar iedere werkdag. Meer informatie over erfenis nalatenschap
Second opinion

Santema Advocatuur
Erfrecht Specialist

Telefoon Santema advocatuur bereikbaar iedere werkdag. Meer informatie over erfenis nalatenschap

Rechten en plichten erfgenamen

Rechten en plichten van erfgenamen.

1. Wat moet ik doen als ik niet of onvoldoende word geïnformeerd bij een nalatenschap / erfenis?

Erfgenamen zijn verplicht elkaar alle gegevens te verstrekken die voor de bepaling van hun erfrechtelijke posities van belang zijn. Voorafgaand aan een verdeling heeft iedere deelgenoot het recht een boedelbeschrijving te vorderen. Een boedelbeschrijving houdt in dat alle tot de nalatenschap behorende goederen en zaken worden beschreven, zowel de baten als de lasten. Een boedelbeschrijving kan onderhands worden opgesteld, maar ook door een notaris in de vorm van een notariële akte. In een notariële akte wordt de boedelbeschrijving in de meeste gevallen onder ede bevestigd.

Tekst loopt onder afbeelding door

Post auto in rechten en plichten erfgenaam

Het is mogelijk om de kantonrechter een boedelbeschrijving te laten bevelen. De kantonrechter zal daartoe een notaris aanwijzen.
De kosten van de werkzaamheden van de notaris worden aangemerkt als boedelkosten. Dit betekent dat de kosten voor rekening komen van de erfgenamen.

Het afleggen van een eed omtrent de juistheid van de boedelbeschrijving lijkt op het eerste gezicht gratuit. Maar let wel dat wanneer blijkt dat er toch zaken buiten beschouwing zijn gelaten er in feite meineed is gepleegd en dat op het plegen van meineed  strafrechtelijke sancties staan.

Daarnaast geldt dat een erfgenaam die opzettelijk tot de nalatenschap behorende goederen verzwijgt, zoek maakt of verborgen houdt, zijn aandeel daarin aan de overige erfgenamen verbeurt  (artikel 3:194 lid 2 BW).

2. Wat zijn mijn rechten en plichten als erfgenaam ten opzichte van andere erfgenamen?

De nalatenschap vormt een onverdeelde gemeenschap waartoe alle erfgenamen ieder voor een gelijk deel gerechtigd zijn.

Juridisch wordt deze gezamenlijke eigendom aangeduid als een gemeenschap en de gerechtigden (erfgenamen) als deelgenoten.

Alle tot de nalatenschap behorende goederen zijn mede-eigendom van alle erfgenamen zolang er nog niet verdeeld is. Dit betekent dat niet over de boedel (zowel inboedel als banktegoeden) kan worden beschikt zonder medewerking en/of instemming van alle deelgenoten.

Met daden van beschikking worden handelingen bedoeld als verkopen, verhuren of verpachten van de grond c.q. de woning.

Voor het overige geschiedt het beheer van de gemeenschap door de deelgenoten tezamen. Onder beheer wordt begrepen “alle handelingen die voor de normale exploitatie van het goed dienstig kunnen zijn, waaronder ook het aannemen van aan de gemeenschap verschuldigde prestaties”.

Bepaalde handelingen die kunnen beschouwd als beheersdaden kunnen door iedere deelgenoot afzonderlijk worden verricht. Hierbij gaat het om handelingen dienende tot gewoon onderhoud of tot behoud van de zaak en handelingen die geen uitstel kunnen lijden.

Deelgenoten kunnen onderling afspraken maken over het beheer van de gemeenschap. Op verzoek van een belanghebbende partij kan de kantonrechter desnoods een beheersregeling treffen.

Erfgenamen zijn verplicht elkaar alle gegevens te verstrekken die voor de bepaling van hun erfrechtelijke posities van belang zijn. Voorafgaand aan een verdeling heeft iedere deelgenoot het recht een boedelbeschrijving te vorderen.


Wat is de taak van een executeur?

1. Wat is de taak van een executeur?

Kort samengevat is het de taak van de executeur om de boedel klaar te maken voor verdeling. In dat kader wordt de nalatenschap vereffend door ervoor te zorgen dat de schulden  worden betaald en de successierechten worden geregeld.

De executeur voert het beheer over de nalatenschap en vertegenwoordigt de erfgenamen in en buiten rechte.

De executeur kan goederen van de nalatenschap verkopen als dit voor de betaling van de schulden van de nalatenschap noodzakelijk is. De executeur dient over een dergelijke verkoop zoveel mogelijk in overleg te treden met de erfgenamen.

2. Waar is een executeur toe verplicht?

Hij / zij dient met bekwame spoed een boedelbeschrijving op te stellen. De executeur moet aan een erfgenaam alle door deze gewenste inlichtingen omtrent de uitoefening van zijn taak geven. Legitimarissen moeten alle informatie krijgen die zij nodig hebben om de hoogte van hun legitieme portie te berekenen.

Na afloop van de afwikkeling dient een executeur rekening en verantwoording af te leggen aan de erfgenamen over de wijze waarop de boedel is beheerd.

3. Hoe kom ik van een executeur af?

Een executeur is op grond van het testament van de overledene benoemd en kan niet zomaar door de erfgenamen aan de kant worden gezet. Onder omstandigheden kan een executeur worden ontslagen door de kantonrechter. Er moeten “gewichtige redenen” zijn om een ontslagverzoek te honoreren.

Erfenis afwikkeling - testament

Staat uw vraag er niet bij of is er een andere vraag waar u het antwoord graag op wilt weten dan kunt u altijd contact opnemen.

→ Ga terug naar veel gestelde vragen


HEEFT U EEN JURIDISCHE VRAAG OVER ERFRECHT?

Wilt u meer weten over het erfrecht? Of vrijblijvend van gedachten wisselen?

mr. W.S. (Wiebren) Santema geeft u graag advies!

Persoonlijk via de telefoon op telefoonnummer: 085-1305412
e-mail: info@santema-advocatuur.nl
online of op kantoor.
Kijk op de contact pagina voor meer informatie.

Agrarisch erfrecht

Agrarisch recht

Met “agrarisch erfrecht” wordt gedoeld op een erfenis waarin sprake is van een agrarisch bedrijf dat binnen familieverband moet worden overgedragen of een bedrijf dat in voorgaande jaren al overgedragen is.

Het klassieke voorbeeld is dat van de boerderij die van vader / moeder op zoon / dochter wordt overgedragen.

Binnen familieverband kan een dergelijke bedrijfsoverdracht de nodige vragen oproepen. Het is niet ongebruikelijk dat de bedrijfsopvolger het bedrijf overneemt tegen betaling van de zogenoemde “agrarische waarde”.

Met agrarische waarde wordt gedoeld op een prijs die de bedrijfsopvolger in staat stelt om het bedrijf nog juist lonend voort te kunnen voortzetten. Meestal is een dergelijke waarde lager dan de waarde van het bedrijf in het economisch verkeer, bijvoorbeeld de prijs die een derde partij zou betalen of een verkoopopbrengst die zou kunnen worden gerealiseerd bij liquidatie van het bedrijf.

Binnen gezinsverband kan de overname van het familiebedrijf de nodige spanningen en vragen oproepen.

Enerzijds, als de bedrijfsopvolger het volle pond zou moeten betalen bij overname van het bedrijf, zal dat vaak betekenen dat overname niet mogelijk is en dat het familiebedrijf moet worden beëindigd. Anderzijds zullen de andere kinderen soms het gevoel hebben dat de broer/zus het bedrijf voor een zacht prijsje heeft overgenomen.

De term “agrarisch erfrecht” zou de indruk kunnen wekken dat er sprake is van bijzondere regelgeving die afwijkt van het gewone erfrecht als het gaat om bedrijfsovernames van agrarische bedrijven.

Dat is niet het geval. Wel zijn er in de jurisprudentie richtlijnen ontwikkeld omtrent het hanteren van de agrarische waarde in het kader van bedrijfsovernames.

Het hanteren van de agrarische waarde bij een bedrijfsovername vormt onder specifieke omstandigheden geen inbreuk op de legitieme rechten van de andere kinderen.


Spreker:
Wiebren Santema
Advocaat Santema Advocatuur

Bekijk hier het interview “agrarisch erfrecht” met mr. W.S. Santema

Magna Charta Advocaten


Is er een probleem in de familie over een erfenis?

Maak vandaag nog een afspraak om te bekijken wat uw situatie is.
Elke situatie is weer anders en dat verdient maatwerk en zorg!

Bel gerust met mr. W.S. (Wiebren) Santema

Telefoon Santema advocatuur bereikbaar iedere werkdag. Meer informatie over erfenis nalatenschap


Agrarisch erf-recht Advocaat

Enkele gepubliceerde zaken over agrarisch (erf)recht uit de praktijk van mr. W.S. Santema

Uit de onderstaande gepubliceerde zaken uit de praktijk blijkt hoe verschillend een zaak uit kan pakken, ook al lijken die op het eerste gezicht sterk overeen te komen.

In beide kwesties was sprake van een overdracht van een agrarisch bedrijf van vader op zoon. Tussen hen was een maatschapscontract gesloten en de bedrijfsopvolging werd geregeld op basis van dit maatschapscontract.

uitspraak rechtbank Noord-Nederland (agrarisch (erf)recht) van 5 december 2018 (zaaknummer C/18/179551 / HA ZA 17-233).

In deze zaak was de rechtbank van oordeel dat er in het kader van de bedrijfsopvolging sprake was van een schenking/gift, waardoor de legitieme van de andere kinderen was geschonden. De bedrijfsopvolger moet daarom aan zijn beide broers een vergoeding betalen.

uitspraak rechtbank Noord-Nederland (agrarisch (erf)recht) van 22 oktober 2014 (zaaknummer C-17-130666 – HA ZA 13-333).

In deze kwestie was de rechtbank van oordeel dat er bij de bedrijfsopvolging geen sprake was van een schenking die bij de afwikkeling van de nalatenschap in aanmerking moest worden genomen.