Een erfenis of nalatenschap aanvaarden of verwerpen? En op welke wijze?

1. Moet ik de erfenis / nalatenschap aanvaarden? En op welke wijze?

Als u op grond van de wet of door middel van een testament als erfgenaam bent aangewezen, is allereerst de vraag of u de erfenis wilt aanvaarden en zo ja, op welke wijze.

Als (eventuele) erfgenaam heeft u drie mogelijkheden:

  • Zuiver aanvaarden van de nalatenschap
  • Verwerpen van de nalatenschap
  • Beneficiair aanvaarden

Het zuiver aanvaarden van de nalatenschap

Door zuiver te aanvaarden wordt u erfgenaam en treedt u (samen met uw mede-erfgenamen) in de rechten en plichten van de overledene.
Dit wordt in erfrechtelijke termen ook wel de “saisine” genoemd en vormt één van de basisbeginselen van het erfrecht: de erfgenamen zetten als het ware de positie van de erflater voort.
Dit betekent ook dat, in het geval dat er meer schulden dan bezittingen tot de nalatenschap behoren, u met uw privévermogen (mede-)aansprakelijk wordt voor de schulden.

Het zuiver aanvaarden van de nalatenschap kan vorm vrij gebeuren door daar uitdrukkelijk een verklaring over af te leggen, maar kan ook worden afgeleid uit het feit dat iemand zich als erfgenaam gedraagt.
De wet spreekt van het zich gedragen als ondubbelzinnig en zonder voorbehoud als een zuiver aanvaard hebbende erfgenaam.

Per 1 september 2016 is de Wet “bescherming erfgenamen tegen schulden” in werking getreden.

Zoals uit de titel al blijkt is het daarvan de bedoeling om erfgenamen meer bescherming te bieden tegen schulden die verbonden zijn aan een erfenis.
Lees meer:  Per 1 september 2016 is de wet aangepast.

Een erfgenaam gedraagt zich als ondubbelzinnig en zonder voorbehoud zuiver aanvaard hebbende erfgenaam door goederen van de nalatenschap te verkopen, te bezwaren of door op andere wijze goederen van de nalatenschap aan het verhaal van schuldeisers te onttrekken.

Met deze nieuwe tekst is bedoeld een duidelijker onderscheid te maken tussen handelingen die strekken tot het beheren van de nalatenschap en het beschikken daarover. Op het moment dat iemand als “heer en meester” beschikt over de goederen van de nalatenschap door die bijvoorbeeld te verkopen, is dat een handeling die leidt tot zuivere aanvaarding.

Ten opzichte van de oude wettekst is er minder snel sprake van zuivere aanvaarding door ondoordachte handelingen.

Verwerpen van de nalatenschap

Na verwerping wordt u geacht nimmer erfgenaam te zijn geweest. U heeft dan geen enkele aanspraak op de erfenis – u verkrijgt niets – maar ook eventuele schulden van de nalatenschap kunnen niet op u worden verhaald.
Om een erfenis te verwerpen moet een speciale akte worden opgesteld bij de griffie van de rechtbank. Hier zijn kosten aan verbonden.

Beneficiaire aanvaarding

Als u beneficiair aanvaardt wordt u wel erfgenaam, maar bent u niet met uw eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap. U wordt dan slechts aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap, voor zover er in die nalatenschap baten aanwezig zijn. Er wordt als het ware een muur opgetrokken tussen de erfenis en uw eigen privé-vermogen. Om een erfenis beneficiair te aanvaarden moet een speciale akte worden opgesteld bij de griffie van de rechtbank. Hier zijn kosten aan verbonden.

Bij een beneficiaire aanvaarding dienen er wel een aantal formaliteiten in acht te worden genomen, de wettelijke vereffeningsprocedure.

Verdere gevolgen van het aanvaarden of verwerpen van de erfenis

Als eenmaal zuiver is aanvaard, kan niet meer worden verworpen of andersom.
Slechts onder bijzondere omstandigheden kunt u een gemaakte keus ongedaan maken. Wordt u na een zuivere aanvaarding geconfronteerd met schulden van de erflater waardoor de erfenis een negatief saldo krijgt? Onderneem onmiddellijk actie en laat u goed adviseren.

2. Een van de erfgenamen weigert om een keus te maken, wat nu?

Als een (potentiële) erfgenaam geen keuze wil maken leidt dat vaak tot een impasse in de afwikkeling van de nalatenschap.
Bijvoorbeeld kan dan geen verklaring van erfrecht afgegeven worden door de notaris.


Als een erfgenaam weigert een keuze kenbaar te maken kan de kantonrechter worden gevraagd de betreffende erfgenaam een termijn te stellen waarbinnen de keus omtrent het aanvaarden van de nalatenschap moet worden gedaan. Als de erfgenaam die termijn laat verlopen dan wordt hij/zij geacht de nalatenschap zuiver te hebben aanvaard.

“Een eenmaal gemaakte keuze is onherroepelijk”

Een andere mogelijkheid is dat wanneer één van de erfgenamen beneficiair aanvaardt en de erfgenaam die nog geen keus heeft gemaakt daarvan in kennis wordt gesteld, ook hij of zij geacht wordt beneficiair te aanvaarden.
Dit laatste tenzij binnen 3 maanden na het bekend worden met de beneficiaire aanvaarding van de ene, de ander alsnog verwerpt of zuiver aanvaardt.

3. Wat gebeurt er met mijn erfdeel als ik verwerp?

Wanneer u uw erfdeel verwerpt, schuift uw erfdeel als het ware door naar de eerst volgende erfgenaam/erfgenamen die daarvoor in aanmerking komt/komen. Het is afhankelijk van de omstandigheden van het geval waar uw erfdeel terecht komt, onder andere van de vraag of er al dan niet een testament gemaakt is.

4. Kan ik een gedane keus ongedaan maken?

In beginsel is het antwoord nee.
Een eenmaal gemaakte keus om zuiver of beneficiair te aanvaarden of te verwerpen is onherroepelijk en kan niet ongedaan worden gemaakt.

Per 1 september 2016 is nieuwe wetgeving ingevoerd waarbij nieuwe regels zijn gesteld over het aanvaarden van een nalatenschap. Onderdeel daarvan is een nieuwe regel voor “onverwachte schulden”. Nadat een erfenis al is aanvaard komen erfgenamen soms onverwacht voor onaangename verassingen te staan
als achteraf blijkt dat de overledene veel meer schulden had dan verwacht.

Als er eenmaal zuiver is aanvaard, kun je niet alsnog de erfenis verwerpen of beneficiair aanvaarden. Echter, in het geval van onverwachte schulden is het nu mogelijk om met toestemming van de kantonrechter de zuivere aanvaarding om te zetten naar een beneficiaire aanvaarding, zodat de erfgenaam niet meer met privé-vermogen aansprakelijk is voor de schulden.

Het zal in de praktijk moeten blijken hoeveel toegevoegde waarde deze nieuwe regel heeft. Met name is nog niet duidelijk hoe de rechter om zal gaan met het begrip “onverwachte schuld”. In  praktijk blijkt dat de rechter wel kritisch is als het gaat om de vraag of de schuld daadwerkelijk “onverwacht” was voor de erfgenaam.

Zoektermen: Erfenis verwerpen. Verwerpen erfenis. Verwerpen nalatenschap. Nalatenschap verwerpen. Beneficiair aanvaarden. Zuivere aanvaarding

Santema Advocatuur is gespecialiseerd in Erfrecht en bijzonder Familierecht.
Het kantoor richt zich 100% op alles wat met erfrecht te maken heeft.
Ook voor Agrarischerfrecht

Santema Advocatuur is te vinden in hetzelfde gebouw waar ook DOP Advocaten te Sneek gevestigd is

Santema Advocatuur Dop Advocaten nalatenschaperfrecht advocaat

Santema Advocatuur Specialist in Erfrecht is te vinden op hetzelfde adres waar ook DOP Advocaten gevestigd is. Tingietersstraat 14 te Sneek.

Over Santema Advocatuur

Welkom bij Santema Advocatuur, uw specialist in erfrecht. Wij zijn gevestigd op Tingietersstraat 14 te Sneek, in hetzelfde gebouw als DOP Advocaten.

Welkom bij Santema Advocatuur, uw specialist in erfrecht. Wij zijn gevestigd op Tingietersstraat 14 te Sneek, in hetzelfde gebouw als DOP Advocaten.

  • Expertise: Gespecialiseerd in erfrecht met jarenlange ervaring.
  • Persoonlijke Benadering: Wij bieden op maat gemaakte oplossingen die aansluiten bij uw specifieke behoeften.
  • Betrouwbaarheid: Een reputatie van integriteit en succes in het behartigen van de belangen van onze cliënten.

Voor meer informatie of om een afspraak te maken, kunt u ons bereiken via telefoon of e-mail. Wij heten u van harte welkom op ons kantoor te Sneek.

Er is voldoende parkeer gelegenheid

Santema Advocatuur is gespecialiseerd in het erfrecht. We richten ons 100% op alles wat met erfrecht en nalatenschappen te maken heeft. Het enige niche-kantoor voor erfrecht in het Noorden van het land. Het werkterrein voor de praktijk is heel Nederland. Ook in het buitenland wonende erfgenamen kunnen worden bijgestaan.

Meer weten over het erfrecht?
Of vrijblijvend van gedachten wisselen?

Santema Advocatuur - Erfrecht Nalatenschap.

SANTEMA ADVOCATUUR
Volledig gespecialiseerd in nalatenschap

Meer weten over het erfrecht?
Of vrijblijvend van gedachten wisselen?
Neem gerust contact op.

Openingstijden kantoor:
maandag tot en met vrijdag
van 8.30 – 17.30 uur

Tingietersstraat 14
8601 WJ Sneek



DOP advocaten bieden juridisch advies aan particulieren en ondernemers en zijn gespecialiseerd op de rechtsgebieden Ondernemingsrecht, Vastgoedrecht, Huurrecht en Faillissementsrecht. Het is gevestigd in de Friese watersportplaats Sneek.

advocaten Douma, Oudman & Poiesz


Route Santema Advocatuur via maps