Een erfenis aanvaarden?

1. Moet ik de erfenis aanvaarden? En op welke wijze?

Als u op grond van de wet of door middel van een testament als erfgenaam bent aangewezen, is allereerst de vraag of u de erfenis wilt aanvaarden en zo ja, op welke wijze.

Erfenis aanvaarden of verwerpen?

Als (eventuele) erfgenaam heeft u drie mogelijkheden:

  1. Zuiver aanvaarden van de nalatenschap
  2. Verwerpen van de nalatenschap
  3. Beneficiair aanvaarden

Erfenis aanvaarden of verwerpen. Er zijn drie mogelijkheden om een erfenis te aanvaarden.

Zuiver aanvaarden

Door zuiver te aanvaarden wordt u erfgenaam en treedt u (samen met uw mede-erfgenamen) in de rechten van de overleden persoon. De erfgenamen nemen alle rechten en plichten over van de overledene.

Dit betekent ook dat, in het geval dat er meer schulden dan bezittingen tot de nalatenschap behoren, u met uw privévermogen (mede-)aansprakelijk wordt voor de schulden.

Het zuiver aanvaarden van de nalatenschap kan vorm vrij gebeuren door daar uitdrukkelijk een verklaring over af te leggen, maar kan ook worden afgeleid uit het feit dat iemand zich als erfgenaam gedraagt.
De wet spreekt van het zich gedragen als ondubbelzinnig en zonder voorbehoud als een zuiver aanvaard hebbende erfgenaam.

Een zuivere aanvaarding komt soms tot stand zonder er bij stil te staan.

Per 1 september 2016 is de Wet “bescherming erfgenamen tegen schulden” in werking getreden. Zoals uit de titel al blijkt is het daarvan de bedoeling om erfgenamen meer bescherming te bieden tegen schulden die verbonden zijn aan een erfenis. Lees meer: Per 1 september 2016 is de wet aangepast. 

Een erfgenaam gedraagt zich als ondubbelzinnig en zonder voorbehoud zuiver aanvaard hebbende erfgenaam door goederen van de nalatenschap te verkopen, te bezwaren of door op andere wijze goederen van de nalatenschap aan het verhaal van schuldeisers te onttrekken.

Met deze nieuwe tekst is bedoeld een duidelijker onderscheid te maken tussen handelingen die strekken tot het beheren van de nalatenschap en het beschikken daarover. Op het moment dat iemand als “heer en meester” beschikt over de goederen van de nalatenschap door die bijvoorbeeld te verkopen, is dat een handeling die leidt tot zuivere aanvaarding.

Ten opzichte van de oude wettekst is er minder snel sprake van zuivere aanvaarding door ondoordachte handelingen.

Verwerpen van de nalatenschap

Na verwerping wordt u geacht nimmer erfgenaam te zijn geweest. U ontvangt dan niets en eventuele schulden van de nalatenschap kunnen niet op u worden verhaald.
Om een erfenis te verwerpen moet een speciale akte worden opgesteld bij de griffie van de rechtbank. Hier zijn kosten aan verbonden.

Beneficiaire aanvaarding

Als u beneficiair aanvaardt wordt u wel erfgenaam, maar bent u niet met uw eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap. U wordt dan slechts aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap, voor zover er in die nalatenschap baten aanwezig zijn. Er wordt als het ware een muur opgetrokken tussen de erfenis en uw eigen privé-vermogen. Om een erfenis beneficiair te aanvaarden moet een speciale akte worden opgesteld bij de griffie van de rechtbank. Hier zijn kosten aan verbonden.

Bij een beneficiaire aanvaarding dienen er wel een aantal formaliteiten in acht te worden genomen, de wettelijke vereffeningsprocedure.

Verdere gevolgen van het aanvaarden of verwerpen

Een eenmaal gemaakte keuze is onherroepelijk. Als eenmaal zuiver is aanvaard, kan niet meer worden verworpen of andersom.
Slechts onder bijzondere omstandigheden kunt u een gemaakte keus ongedaan maken. Wordt u na een zuivere aanvaarding geconfronteerd met schulden van de erflater waardoor de erfenis een negatief saldo krijgt? Onderneem onmiddellijk actie en laat u goed adviseren.

 

2.
Een van de erfgenamen weigert om een keus te maken, wat nu?

Als een (potentiële) erfgenaam geen keuze wil maken leidt dat vaak tot een impasse in de afwikkeling van de nalatenschap.

Bijvoorbeeld kan dan geen verklaring van erfrecht afgegeven worden door de notaris.

Als een erfgenaam weigert een keuze kenbaar te maken kan de kantonrechter worden gevraagd de betreffende erfgenaam een termijn te stellen waarbinnen de keus omtrent het aanvaarden van de nalatenschap moet worden gedaan. Als de erfgenaam die termijn laat verlopen dan wordt hij/zij geacht de nalatenschap zuiver te hebben aanvaard.

3.
Wat gebeurt er met mijn erfdeel als ik verwerp?

Wanneer u uw erfdeel verwerpt, schuift uw erfdeel als het ware door naar de eerst volgende erfgenaam/erfgenamen die daarvoor in aanmerking komt/komen. Het is afhankelijk van de omstandigheden van het geval waar uw erfdeel terechtkomt, onder andere van de vraag of er al dan niet een testament gemaakt is.

4.
Kan ik een gedane keus ongedaan maken?

 

In beginsel is het antwoord nee. Een eenmaal gemaakte keus om zuiver of beneficiair te aanvaarden of te verwerpen is onherroepelijk en kan niet ongedaan worden gemaakt.

Per 1 september 2016 is nieuwe wetgeving ingevoerd waarbij nieuwe regels zijn gesteld over het aanvaarden van een nalatenschap. Onderdeel daarvan is een nieuwe regel voor “onverwachte schulden”. Nadat een erfenis al is aanvaard komen erfgenamen soms onverwacht voor onaangename verassingen te staan als achteraf blijkt dat de overledene veel meer schulden had dan verwacht.

De hoofdregel blijft dat een eenmaal gemaakte keus onherroepelijk is. Als er eenmaal zuiver is aanvaard, kun je niet alsnog de erfenis verwerpen of beneficiair aanvaarden. Echter, in het geval van onverwachte schulden is het nu mogelijk om met toestemming van de kantonrechter de zuivere aanvaarding om te zetten naar een beneficiaire aanvaarding, zodat de erfgenaam niet meer met privé-vermogen aansprakelijk is voor de schulden.

Het zal in de praktijk moeten blijken hoeveel toegevoegde waarde deze nieuwe regel heeft. Met name is nog niet duidelijk hoe de rechter om zal gaan met het begrip “onverwachte schuld”. In  praktijk blijkt dat de rechter wel kritisch is als het gaat om de vraag of de schuld daadwerkelijk “onverwacht” was voor de erfgenaam.

Wiebren Santema erfrecht advocaat

Heeft u een vraag waar u graag antwoord op wilt hebben?
Stel hier uw erfenis vraag.

 

 

Agrarisch erfrecht

Met “agrarisch erfrecht” wordt gedoeld op een erfenis waarin sprake is van een agrarisch bedrijf dat binnen familieverband moet worden overgedragen of een bedrijf dat in voorgaande jaren al overgedragen is.

 

Het klassieke voorbeeld is dat van de boerderij die van vader op zoon wordt overgedragen.

Binnen familieverband kan een dergelijke bedrijfsoverdracht de nodige vragen oproepen. Het is niet ongebruikelijk dat de bedrijfsopvolger het bedrijf overneemt tegen betaling van de zogenaamde “agrarische waarde”. Met agrarische waarde wordt gedoeld op een prijs die de bedrijfsopvolger in staat stelt om het bedrijf nog juist lonend voort te kunnen voortzetten. Meestal is eend dergelijke waarde lager dan de waarde van het bedrijf in het economisch verkeer, bijvoorbeeld de prijs die een derde partij zou betalen of een verkoopopbrengst die zou kunnen worden gerealiseerd bij liquidatie van het bedrijf.

Binnen gezinsverband kan de overname van het familiebedrijf de nodige spanningen en vragen oproepen.

Als de bedrijfsopvolger het volle pond zou moeten betalen bij overname van het bedrijf, zal dat vaak betekenen dat overname niet mogelijk is en dat het familiebedrijf moet worden beëindigd. Anderzijds zullen de andere kinderen soms het gevoel hebben dat de broer/zus het bedrijf voor een zacht prijsje heeft overgenomen.

De term “agrarisch erfrecht” zou de indruk kunnen wekken dat er sprake is van bijzondere regelgeving die afwijkt van het gewone erfrecht als het gaat om bedrijfsovernames van agrarische bedrijven. Dat is niet het geval. Wel zijn er in de jurisprudentie richtlijnen ontwikkeld omtrent het hanteren van de agrarische waarde in het kader van bedrijfsovernames.

 

Het hanteren van de agrarische waarde bij een bedrijfsovername vormt onder specifieke omstandigheden geen inbreuk op de legitieme rechten van de andere kinderen.

 

agrarisch

 


Publicatie van een  agrarisch recht zaak uit de praktijk van mr. Santema

InstantieRechtbank Noord-Nederland Datum uitspraak22-10-2014 Datum publicatie 23-10-2014 Zaaknummer C-17-130666 – HA ZA 13-333
Rechtsgebieden Burgerlijk procesrecht.
Bijzondere kenmerken Eerste aanleg enkelvoudig.
Inhoudsindicatie

Erfrecht, bedrijfsoverdracht tegen agrarische waarde vanuit vader-zoon maatschap; geen gift die bij afwikkeling nalatenschap in aanmerking moet worden genomen.

VindplaatsenRechtspraak.nl
ERF-Updates.nl 2015-0105

vonnis

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Afdeling privaatrecht

De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:


de dagvaarding
de conclusie van antwoord in conventie en van eis in reconventie
de conclusie van repliek in conventie en van antwoord in reconventie
de conclusie van dupliek in conventie en van repliek in reconventie
de conclusie van dupliek in reconventie
de rolbeslissing waarbij het verzoek om een comparitie van partijen te houden, is afgewezen.

1.2.
Ten slotte is vonnis bepaald.

2De feiten
2.1.
[A] en [B] zijn – tezamen met hun andere broer en zus – kinderen van [C] (hierna: vader) en [D] (hierna: moeder). Vader en moeder waren in algemene gemeenschap van goederen gehuwd.

2.2.
[B] en vader hebben vanaf 1 januari 1998 een veehouderijbedrijf in maatschapsverband uitgeoefend; [B] was bij aanvang 20 jaar en vader 65 jaar.

2.3.
In de maatschapsakte van 4 juli 2000 zijn de bepalingen waaronder deze maatschap is aangegaan vastgelegd. Vader heeft onder meer het gebruik en genot van de hem toebehorende bedrijfsgebouwen, weilanden en melkquotum in de maatschap ingebracht. In artikel 17 van de maatschapsakte is een voortzettingsbeding vastgelegd, waarin – voor zover van belang – het volgende is bepaald:

17.02
Indien er sprake is van het eindigen van de maatschap gelden de navolgende bepalingen:

17.02-a De voortzettende vennoot heeft het recht de tot het maatschapsvermogen behorende gemeenschapsgoederen krachtens verdeling aan zich toe te delen. (…) De voortzettende vennoot dient (…) de waarde van het aandeel van de niet-voortzettende vennoot in die gemeenschapsgoederen, in geld uit te keren aan de niet-voortzettende vennoot. De waarde van dat aandeel is gelijk aan de kapitaaldeelname van de niet-voortzettende vennoot in het bedrijf van de maatschap, zoals dit blijkt uit de balans van het bedrijf van de maatschap op het moment van het einde van de maatschap. De zaken en vermogensrechten, alsmede de bestaande verplichtingen, worden op deze balans opgevoerd tegen prijzen die overeenkomen met de waarde in het economisch verkeer bij voortgezette bedrijfsuitoefening, welke aan die zaken, rechten en verplichtingen naar hun feitelijke toestand op het tijdstip van het einde van de maatschap kan worden toegekend. Om de bedrijfscontinuïteit te waarborgen worden rechten welke al dan niet zakelijke rechten zijn als bedoeld in het Burgerlijk Wetboek en andere immateriële activa, gewaardeerd op de fiscale boekwaarde.

(…)

17.02-c De voortzettende vennoot die krachtens het sub a bepaalde het toedelingsrecht uitoefent heeft het recht om de eigendom van de zaken en de aanspraken met betrekking tot de vermogensrechten, waarvan door de niet-voortzettende vennoot het gebruik en genot in de maatschap is ingebracht, vrij en onbezwaard van de niet-voortzettende vennoot over te nemen. De overname geschiedt tegen prijzen die overeenkomen met de waarde in het economisch verkeer bij voortgezette bedrijfsuitoefening, welke aan die zaken en vermogensrechten naar hun feitelijke toestand op het moment van levering kan worden toegekend.

Om de bedrijfscontinuïteit te waarborgen worden de onroerende zaken gewaardeerd tegen de waarde welke de Grondkamer bij veronderstelde uitoefening van het voorkeursrecht als bedoeld in artikel 56a e.v. Pachtwet, daaraan zou toekennen, dan wel, indien de fiscale boekwaarde van die onroerende zaken hoger is, die fiscale boekwaarde. (…)

Om de bedrijfscontinuïteit te waarborgen worden rechten inzake het produceren van mest als bedoeld in de Meststoffenwet en rechten op levering van referentiehoeveelheid melk als bedoeld in de Regeling superheffing 1993 en rechten welke al dan niet zakelijke rechten zijn als bedoeld in het Burgerlijk Wetboek en andere immateriële activa gewaardeerd op de fiscale boekwaarde. (…)

17.02-d Indien het echter de vennoot sub 2 [toevoeging rechtbank: [B]] is die het voortzettingsrecht uitoefent worden de landerijen gewaardeerd tegen een bedrag van f 25.000,- (zegge: vijfentwintigduizend gulden) per hectare; de gebouwen worden gewaardeerd tegen een bedrag van f 430.000 (zegge: vierhonderddertigduizend gulden); na de overdracht dient voor de vennoot sub 1 [toevoeging rechtbank: de vader] minimaal f 450.000 (zegge: vierhonderdvijftigduizend gulden) te resteren aan netto contante middelen na aftrek van nog door hem te betalen bedrijfsschulden en belastingen, tenzij partijen bij de overdracht in onderling goedvinden anders overeenkomen.

2.4.
Moeder is overleden op [datum]. Vader en de vier kinderen zijn haar erfgenamen. De nalatenschap van moeder is krachtens het versterferfrecht afgewikkeld.

Publicatie van een  agrarisch recht zaak uit de praktijk van mr. Santema is te vinden op

rechtspraak uitspraak Agrarisch recht.

Locatie Leeuwarden

 

Voor vragen en advies over agrarisch erfrecht kunt u altijd vrijblijvend contact opnemen.


 

Geen inloggegevens van overledene, Wat nu?

Geen inloggegevens van overledene, wat nu?

Wanneer een dierbare overlijdt, is het vaak wenselijk om foto’s, online contactgegevens en digitale documenten van de overledene te hebben. Maar wat als je de inloggegevens van bepaalde accounts, of zelfs de toegangscode van de mobiele telefoon of computer, niet kunt achterhalen?

Eerste Hulp Bij Recht zocht het uit.

Accounts die doorleven
‘Doordat nabestaanden vaak niet weten waar iemand allemaal op is geabonneerd en met welke gegevens, kunnen deze accounts vaak niet worden opgezegd en blijven ze dus ‘doorleven’’, legt Sander van der Meer, forensisch ICT-specialist en tevens oprichter en algemeen directeur van het bedrijf Digitale Nazorg, uit.

‘Het begrip ‘digitale erfenis’ is een verzamelnaam van alles wat een overledene op digitaal gebied achterlaat. Veel digitale zaken zijn helaas niet, of niet goed geregeld bij een overlijden. Bij Digitale Nazorg kunnen we, met behulp van diverse hard- en software, informatie op harde schijven vinden, mobiele telefoons uitlezen en zeer uitgebreid zoeken op het internet.’

Wie heeft er toegang?
Volgens Wiebren Santema, erfrecht advocaat bij Machiels Advocaten, is het krijgen van toegang tot inloggegevens van een dierbare overledene een steeds grotere rol gaan spelen in discussies tussen erfgenamen. ‘Dat komt doordat er bijvoorbeeld steeds meer via internet wordt gebankierd en men geen papieren bankafschriften meer ontvangt. Maar meestal is het probleem bij deze discussies veelomvattender en gaat het over de vraag of je überhaupt recht hebt op afgifte van die gegevens. Niet in alle gevallen kun je als kind namelijk onbeperkt toegang krijgen tot de bankgegevens van je ouders.’

Van der Meer: ‘Wanneer je door een verklaring van erfrecht een rechthebbende nabestaande bent, ben je in principe de rechtmatige eigenaar van de apparatuur van de overledene. Je bent dan bevoegd tot het opvragen en wijzigen van diverse zaken van de overledene. Wanneer wij onderzoek doen en toegang nodig hebben tot die apparatuur, vragen we hen altijd te tekenen voor toestemming. Anders zouden wij ons schuldig maken aan een misdrijf als ‘computervredebreuk’ volgens artikel 138a van het Wetboek van Strafrecht.’

Minimaal drie maanden
‘‘Vroeger’ was de tip om alle abonnementen, zoals internet- of telefoonabonnementen, zo snel mogelijk op te zeggen vanwege de kosten’, zegt Van der Meer. ‘Wij adviseren echter om al deze abonnementen minimaal drie maanden te laten doorlopen. Dat kost misschien wat geld, maar op die manier krijg je nog wel inzicht in de lopende mailwisselingen van de overledene, kun je via het e-mailaccount andere accounts opzeggen en kun je nog gebruik maken van de SMS-controle of 2-staps verificatie die daar vaak voor nodig is.’

Social media
‘Met name social media vormen een groot probleem bij een overlijden, omdat de ‘vrienden’ van de overledene vaak niet weten dát de persoon is overleden’, vertelt Van der Meer. ‘Of er ontstaan allemaal ongewilde geruchten op de betreffende media. Nabestaanden weten vaak niet eens wat er allemaal mogelijk is met de social media-accounts van de overledene. Wat zij zelf al kunnen regelen na het overlijden van een dierbare, hangt natuurlijk wel af van de kennis en ervaring op digitaal gebied. Stappenplannen voor het opzeggen van social media-kanalen van iemand die is overleden, staan op onze website: www.digitalenazorg.nl

‘Wij kunnen helpen bij het beëindigen van online diensten. Maar de accounts ook onzichtbaar maken, behoort niet tot onze taken. Nu is het begrip ‘onzichtbaar’ relatief, want als er eenmaal iets op internet staat, is het vrijwel onmogelijk het daar af te halen.’

Tips om te voorkomen
Hoe kun je voorkomen dat erfgenamen bij jouw overlijden discussies krijgen over jouw digitale erfenis? Santema: ‘Mijn tip om een erfrechtelijk geschil te voorkomen, is om vooral regelmatig je testament te laten checken en daarbij ook aandacht te besteden aan je digitale erfenis.’

Van der Meer: ‘Je digitale erfenis kun je heel simpel op orde brengen door een stuk papier te maken met daarop alle diensten, gebruikersnamen, wachtwoorden en codes. Deel dat document met een naaste. Een alternatief voor een stuk papier is een digitale kluis. Hier kun je indien je nog in leven bent, online al je gegevens, accounts, wachtwoorden en nabestaanden in kwijt. Zo’n bedrijf geeft deze gegevens dan vrij aan de aangewezen nabestaanden, wanneer je overlijdt.’

Geen inloggegevens van overledene, wat nu?

Wiebren Santema is specialist op het gebied van erfrecht.
Neem contact op voor meer informatie

 

 

 

 

 


Legitieme portie

1. Hoe groot is mijn legitieme?

Het legitieme deel is naar huidig erfrecht de helft van een gewoon kindsdeel. Dat wil zeggen: het breukdeel is de helft van het breukdeel bij versterf.

 

Voorbeeld breukdeel legitieme

X en Y zijn gehuwd en hebben 3 kinderen, A,B en C. Als X overlijdt en geen testament heeft gemaakt, erven Y en de kinderen ieder 1/4e deel van de nalatenschap. Het legitieme deel van ieder kind is dan 1/8e.

Welke waarde de legitieme heeft, is afhankelijk van de waarde van het nagelaten vermogen.
Dit saldo wordt berekend aan de hand van het op het moment van overlijden aanwezige vermogen. Ook de begrafeniskosten worden op dat saldo in mindering gebracht. Naast het saldo van baten en lasten worden ook de gedane schenkingen en giften meegeteld.
De giften of schenkingen die de legitimaris zelf heeft ontvangen, worden afgetrokken van de legitieme.

 

Voorbeeld berekening legitieme:

X en Y zijn gehuwd en hebben 3 kinderen, A,B en C.
X overlijdt en heeft geen testament gemaakt. Bij overlijden bestaat de huwelijksgemeenschap uit een totaal aan baten van € 100.000,– en schulden ad € 60.000,–. Er is een positief saldo van € 40.000,– waarvan de helft in de nalatenschap valt (de andere helft behoort aan Y op basis van de huwelijksgemeenschap).

Iedere erfgenaam verkrijgt 1/4e van 20.000,– = € 5.000,– De kinderen verkrijgen dit erfdeel in de vorm van een niet-opeisbare vordering. Dit bedrag wordt pas uitgekeerd op het moment van overlijden van Y.
Stel dat X kind A heeft onterfd. A heeft dan recht op een legitieme van € 2.500,–. Ook dit bedrag wordt pas opeisbaar op het moment van overlijden van Y.

Stel dat X geen testament heeft gemaakt maar wel twee van de kinderen B en C een schenking heeft gedaan van ieder 20.000,–, waardoor er per saldo bij zijn overlijden geen vermogen resteert (de baten zijn even hoog als de schulden). De erfdelen zijn dan 0. B en C hebben echter schenkingen gehad en A niet. A kan dan een beroep doen op zijn legitieme rechten, waarmee hij alsnog een vordering krijgt van 1/8e van 20.000,– = € 2.500,–
(Waarom 1/8e van 20.000,– en niet van € 40.000,–? Omdat de schenking ten laste van de huwelijksgemeenschap is gekomen en dus voor de helft ten laste van de erfenis.)

2. Kan ik ook een beroep doen op de legitieme als ik niet onterfd ben?

Het recht op de legitieme geldt niet alleen voor onterfde kinderen, maar is van toepassing op alle kinderen. In sommige situaties is het ook voor niet-onterfde kinderen van belang een beroep te doen op de legitieme, dit wordt vaak een aanvullend beroep op de legitieme genoemd.

Voorbeeld: A en B zijn erfgenaam. De totale erfenis bedraagt netto € 10.000,00. B heeft echter in het verleden een schenking gehad van € 50.000,00. Als de erfenis gewoon wordt gedeeld tussen beide erfgenamen krijgt ieder € 5.000,00. Erfgenaam A kan echter een beroep doen op de legitieme. Voor de berekening daarvan wordt ook de ontvangen schenking meegeteld. De legitieme van A komt dan uit op 1/4e van 60.000 = € 15.000,00

Conclusie: A kan met een beroep op de legitieme aanspraak maken op de hele erfenis ad € 10.000,00 en daarnaast vorderen dat B aan hem een bedrag van € 5.000,00 betaalt. Daarmee zal A uitkomen op een verkrijging van € 15.000,00.

3. Waar heb ik recht op als ik ben onterfd?

Ieder kind heeft recht op een minimum bedrag als het gaat om de nalatenschap van diens ouders, de zogenaamde legitieme portie. De legitieme portie is het gedeelte van de waarde van het vermogen van uw ouders waar u als kind altijd recht op heeft, ongeacht de inhoud van het testament en in weerwil van gedane giften.

De legitieme wordt verkregen in de vorm van een vordering. De legitimaris wordt door een beroep te doen geen mede-eigenaar van de goederen van de nalatenschap.

4. Wanneer kan ik mijn legitieme opeisen?

Als de overledene ten tijde na zijn overlijden een echtgenoot achterlaat, hoeft de legitieme pas te worden uitgekeerd op het moment van overlijden van de langstlevende echtgenoot. Een zelfde voorziening kan middels een testament worden getroffen ten behoeve van een partner als er een gemeenschappelijke huishouding wordt gevoerd.

Tot het moment van opeisbaarheid  is de echtgenoot/partner volledig vrij om over het door hem/haar geërfde te beschikken en daar op in te teren. Er hoeft met andere woorden geen zekerheid gesteld te worden voor de legitieme.

Als er geen langstlevende echtgenoot of partner meer is dan wordt  het bedrag ter waarde van de legitieme zes maanden na het overlijden opeisbaar.

Let wel dat – ook al is de legitieme nog niet opeisbaar – er wel binnen vijf jaar na het overlijden van de ouder kenbaar aanspraak gemaakt moet worden op de legitieme. Deze termijn van 5 jaar is een vervaltermijn, dat betekent dat verlenging daarvan niet mogelijk is.

5. Hoe doe ik een beroep op mijn legitieme?

De mogelijkheid om een beroep te doen op de legitieme vervalt vijf jaar na het overlijden. Dat geldt ook als de legitieme nog niet opeisbaar is omdat de langstlevende ouder nog leeft. Deze termijn van 5 jaar is een vervaltermijn, dat betekent dat verlenging daarvan niet mogelijk is.

De wet stelt: “De mogelijkheid om aanspraak te maken op de legitieme portie vervalt, indien de legitimaris niet binnen een hem door een belanghebbende gestelde redelijke termijn, en uiterlijk vijf jaren na het overlijden van de erflater, heeft verklaard dat hij zijn legitieme portie wenst te ontvangen.”
De wet stelt geen formele eisen aan de inhoud van een beroep op de legitieme.

Een beroep op de legitieme kan ook mondeling gedaan worden. Om te voorkomen dat er later discussie ontstaat of het beroep al dan niet (tijdig) is gedaan, is het wel raadzaak er voor te zorgen dat kan worden aangetoond dat het beroep op de legitieme gedaan is, bijvoorbeeld door het schriftelijk bij aangetekend schrijven kenbaar te maken.
De wet zegt niet tegen wie de legitimaris zijn verklaring moet afleggen. Het ligt voor de hand dat de legitimaris deze verklaring kenbaar moet maken bij degene op wie hij zijn vordering verkrijgt, dus de gezamenlijke erfgenamen of de langstlevende ouder.

 

Het legitieme deel is naar huidig erfrecht de helft van een gewoon kindsdeel. Dat wil zeggen: het breukdeel is de helft van het breukdeel bij versterf.

 


 

mr. W.S. (Wiebren)  Santema is de specialist op het gebied van erfrecht.

 

“Iedere situatie is uniek en vereist een op maat gemaakt plan van aanpak”.
“Een standaard erfrechtelijk geschil bestaat niet”.

 

Wilt u meer weten over het erfrecht?
Of vrijblijvend van gedachten wisselen?
Neem contact op met mr. W.S. (Wiebren) Santema

 

 


 

 

Erfrecht advocaat Santema

Verdeling nalatenschap. Omvang legitieme portie. Vraag of opgenomen gelden al of niet een gift zijn (geweest). Erkenning dat geld is opgenomen, maar ten titel van schenking is een ja.. maar verweer. Geen specifiek bewijsaanbod ter zake deze titel (gift) gedaan. Onrechtmatige toe-eigening van gelden noopt tot schadevergoeding aan de gezamenlijke erfgenamen (nalatenschap). Wettelijke rente. Vordering tot verdeling. Lees verder opRechtspraak.nl


 

→ Ga terug naar erfrechtadvocaat.nu / veel gestelde vragen

Is er een verjaringstermijn voor het nietig verklaren van een testament bij wilsonbekwaamheid?

Verjaringstermijn testament:

 

Bij dit soort kwesties moet een goed onderscheid gemaakt worden tussen
vernietigbare rechtshandelingen en nietige rechtshandelingen.

(Het opstellen van een testament kan worden aangemerkt als een rechtshandeling.)

Nietige rechtshandelingen worden geacht nimmer rechtskracht te hebben gehad.

Bij vernietigbare rechtshandelingen, het woord geeft het al aan, zal een beroep gedaan moeten worden op de vernietigbaarheid.
Als dat niet (tijdig) wordt gedaan, vervalt de mogelijkheid daar nog tegen in actie te komen.

Bijvoorbeeld een testament dat is gemaakt op grond van bedreiging, bedrog of onjuiste beweegredenen is vernietigbaar.

 

Als het gaat om een testament dat onder invloed van een geestelijke stoornis is gemaakt dan is er sprake van een nietig testament.

 

Een vordering tot vernietiging van een testament verjaart een jaar na het overlijden van degene die het testament heeft gemaakt of uiterlijk na drie jaar (één en ander afhankelijk van het tijdstip waarop de vernietigingsgrond bekend geworden is).

Deze termijnen gelden niet voor een nietig testament.
Er is met andere woorden geen wettelijke termijn waarbinnen de nietigheid van een testament moet worden vastgesteld, anders dan de algemeen geldende verjaringstermijn van 20 jaar.

Overigens zou ik een dergelijke kwestie niet zo lang op de plank laten liggen.
U moet terdege rekening houden met bewijsproblematiek, maar bovendien zou u ook op enig moment uw rechten kunnen verwerken.

 

 

Vernietigbare rechtshandelingen en nietige rechtshandelingen

Wilt u meer weten over het erfrecht?

Of vrijblijvend van gedachten wisselen?
Neem contact op met mr. W.S. (Wiebren) Santema

Tel:  088 –  5159099


Vernietiging van afgifte legaten wegens wilsonbekwaamheid van executeur

Uitspraak:

Datum uitspraak 16-03-2016
Datum publicatie 21-03-2016
Rechtsgebieden Civiel recht
Inhoudsindicatie: Erfrecht

Vernietiging van afgifte legaten wegens wilsonbekwaamheid van executeur.
Verdeling van nalatenschap van vader kan pas na verdeling van ontbonden huwelijksgoederengemeenschap.

Het geschil betreft de nalatenschap van de op datum in 1931 te woonplaats geboren, en op datum in 2012 in de gemeente [X] overleden heer [A] , hierna te noemen: erflater.
Erflater was in gemeenschap van goederen gehuwd met de op [datum in] 1930 in de gemeente [Y] geboren, en op [datum in] 2015 overleden mevrouw [B] , hierna te noemen: [B] .
Partijen zijn de kinderen van erflater en [B] .Partijen en [B] waren de gezamenlijke erfgenamen van erflater. Erflater heeft bij testament van 5 februari 1976 over zijn nalatenschap beschikt. Erflater heeft daarbij aan [B] een keuzelegaat vermaakt, alsmede een vruchtgebruiklegaat over zijn gehele nalatenschap. Tot slot is [B] benoemd tot executeur van zijn nalatenschap.

Lees hier de hele uitspraak.

 


 

Verjaringstermijn

Wilsonbekwaamheid betekend dat als een persoon niet (meer) in staat is om zelfstandig beslissingen te nemen. Bijvoorbeeld als iemand dement is, in coma ligt of ernstig in de war is.

 

Verjaringstermijn wilsonbekwaam