Legitieme portie

1. Hoe groot is mijn legitieme?

 

Het legitieme deel is naar huidig erfrecht de helft van een gewoon kindsdeel. Dat wil zeggen: het breukdeel is de helft van het breukdeel bij versterf.

 

Voorbeeld breukdeel legitieme

X en Y zijn gehuwd en hebben 3 kinderen, A,B en C. Als X overlijdt en geen testament heeft gemaakt, erven Y en de kinderen ieder 1/4e deel van de nalatenschap. Het legitieme deel van ieder kind is dan 1/8e.

Welke waarde de legitieme heeft, is afhankelijk van de waarde van het nagelaten vermogen.
Dit saldo wordt berekend aan de hand van het op het moment van overlijden aanwezige vermogen. Ook de begrafeniskosten worden op dat saldo in mindering gebracht. Naast het saldo van baten en lasten worden ook de gedane schenkingen en giften meegeteld.
De giften of schenkingen die de legitimaris zelf heeft ontvangen, worden afgetrokken van de legitieme.

 

Voorbeeld berekening legitieme:

X en Y zijn gehuwd en hebben 3 kinderen, A,B en C.
X overlijdt en heeft geen testament gemaakt. Bij overlijden bestaat de huwelijksgemeenschap uit een totaal aan baten van € 100.000,– en schulden ad € 60.000,–. Er is een positief saldo van € 40.000,– waarvan de helft in de nalatenschap valt (de andere helft behoort aan Y op basis van de huwelijksgemeenschap).
Iedere erfgenaam verkrijgt 1/4e van 20.000,– = € 5.000,– De kinderen verkrijgen dit erfdeel in de vorm van een niet-opeisbare vordering. Dit bedrag wordt pas uitgekeerd op het moment van overlijden van Y.
Stel dat X kind A heeft onterfd. A heeft dan recht op een legitieme van € 2.500,–. Ook dit bedrag wordt pas opeisbaar op het moment van overlijden van Y.
Stel dat X geen testament heeft gemaakt maar wel twee van de kinderen B en C een schenking heeft gedaan van ieder 20.000,–, waardoor er per saldo bij zijn overlijden geen vermogen resteert (de baten zijn even hoog als de schulden). De erfdelen zijn dan 0. B en C hebben echter schenkingen gehad en A niet. A kan dan een beroep doen op zijn legitieme rechten, waarmee hij alsnog een vordering krijgt van 1/8e van 20.000,– = € 2.500,–
(Waarom 1/8e van 20.000,– en niet van € 40.000,–? Omdat de schenking ten laste van de huwelijksgemeenschap is gekomen en dus voor de helft ten laste van de erfenis.)

 

 

 

2. Kan ik ook een beroep doen op de legitieme als ik niet onterfd ben?

Het recht op de legitieme geldt niet alleen voor onterfde kinderen, maar is van toepassing op alle kinderen. In sommige situaties is het ook voor niet-onterfde kinderen van belang een beroep te doen op de legitieme, dit wordt vaak een aanvullend beroep op de legitieme genoemd.

Voorbeeld: A en B zijn erfgenaam. De totale erfenis bedraagt netto € 10.000,00. B heeft echter in het verleden een schenking gehad van € 50.000,00. Als de erfenis gewoon wordt gedeeld tussen beide erfgenamen krijgt ieder € 5.000,00. Erfgenaam A kan echter een beroep doen op de legitieme. Voor de berekening daarvan wordt ook de ontvangen schenking meegeteld. De legitieme van A komt dan uit op 1/4e van 60.000 = € 15.000,00
Conclusie: A kan met een beroep op de legitieme aanspraak maken op de hele erfenis ad € 10.000,00 en daarnaast vorderen dat B aan hem een bedrag van € 5.000,00 betaalt. Daarmee zal A uitkomen op een verkrijging van € 15.000,00.

 

legitieme

 

 

 

3. Waar heb ik recht op als ik ben onterfd?

Ieder kind heeft recht op een minimum bedrag als het gaat om de nalatenschap van diens ouders, de zogenaamde legitieme portie. De legitieme portie is het gedeelte van de waarde van het vermogen van uw ouders waar u als kind altijd recht op heeft, ongeacht de inhoud van het testament en in weerwil van gedane giften.

De legitieme wordt verkregen in de vorm van een vordering. De legitimaris wordt door een beroep te doen geen mede-eigenaar van de goederen van de nalatenschap.

 

 

 

4. Wanneer kan ik mijn legitieme opeisen?

Als de overledene ten tijde na zijn overlijden een echtgenoot achterlaat, hoeft de legitieme pas te worden uitgekeerd op het moment van overlijden van de langstlevende echtgenoot. Een zelfde voorziening kan middels een testament worden getroffen ten behoeve van een partner als er een gemeenschappelijke huishouding wordt gevoerd.

Tot het moment van opeisbaarheid  is de echtgenoot/partner volledig vrij om over het door hem/haar geërfde te beschikken en daar op in te teren. Er hoeft met andere woorden geen zekerheid gesteld te worden voor de legitieme.

Als er geen langstlevende echtgenoot of partner meer is dan wordt  het bedrag ter waarde van de legitieme zes maanden na het overlijden opeisbaar.

Let wel dat – ook al is de legitieme nog niet opeisbaar – er wel binnen vijf jaar na het overlijden van de ouder kenbaar aanspraak gemaakt moet worden op de legitieme. Deze termijn van 5 jaar is een vervaltermijn, dat betekent dat verlenging daarvan niet mogelijk is.

 

 

 

5. Hoe doe ik een beroep op mijn legitieme?

De mogelijkheid om een beroep te doen op de legitieme vervalt vijf jaar na het overlijden. Dat geldt ook als de legitieme nog niet opeisbaar is omdat de langstlevende ouder nog leeft. Deze termijn van 5 jaar is een vervaltermijn, dat betekent dat verlenging daarvan niet mogelijk is.
De wet stelt: “De mogelijkheid om aanspraak te maken op de legitieme portie vervalt, indien de legitimaris niet binnen een hem door een belanghebbende gestelde redelijke termijn, en uiterlijk vijf jaren na het overlijden van de erflater, heeft verklaard dat hij zijn legitieme portie wenst te ontvangen.”
De wet stelt geen formele eisen aan de inhoud van een beroep op de legitieme. Een beroep op de legitieme kan ook mondeling gedaan worden. Om te voorkomen dat er later discussie ontstaat of het beroep al dan niet (tijdig) is gedaan, is het wel raadzaak er voor te zorgen dat kan worden aangetoond dat het beroep op de legitieme gedaan is, bijvoorbeeld door het schriftelijk bij aangetekend schrijven kenbaar te maken.
De wet zegt niet tegen wie de legitimaris zijn verklaring moet afleggen. Het ligt voor de hand dat de legitimaris deze verklaring kenbaar moet maken bij degene op wie hij zijn vordering verkrijgt, dus de gezamenlijke erfgenamen of de langstlevende ouder.

 

Het legitieme deel is naar huidig erfrecht de helft van een gewoon kindsdeel. Dat wil zeggen: het breukdeel is de helft van het breukdeel bij versterf.

 


 

mr. W.S. (Wiebren)  Santema is de specialist op het gebied van erfrecht.

 

“Iedere situatie is uniek en vereist een op maat gemaakt plan van aanpak”.
“Een standaard erfrechtelijk geschil bestaat niet”.

 

legitieme

 

 

Wilt u meer weten over het erfrecht?
Of vrijblijvend van gedachten wisselen?
Neem contact op met mr. W.S. (Wiebren) Santema

 

 


 

 

Erfrecht advocaat Santema

Verdeling nalatenschap. Omvang legitieme portie. Vraag of opgenomen gelden al of niet een gift zijn (geweest). Erkenning dat geld is opgenomen, maar ten titel van schenking is een ja.. maar verweer. Geen specifiek bewijsaanbod ter zake deze titel (gift) gedaan. Onrechtmatige toe-eigening van gelden noopt tot schadevergoeding aan de gezamenlijke erfgenamen (nalatenschap). Wettelijke rente. Vordering tot verdeling. Lees verder opRechtspraak.nl


 

→ Ga terug naar erfrechtadvocaat.nu / veel gestelde vragen

Wat is de taak van een executeur?

1. Wat is de taak van een executeur?

Kort samengevat is het de taak van de executeur om de boedel klaar te maken voor verdeling. In dat kader wordt de nalatenschap vereffend door ervoor te zorgen dat de schulden  worden betaald en de successierechten worden geregeld.

De executeur voert het beheer over de nalatenschap en vertegenwoordigt de erfgenamen in en buiten rechte.

De executeur kan goederen van de nalatenschap verkopen als dit voor de betaling van de schulden van de nalatenschap noodzakelijk is. De executeur dient over een dergelijke verkoop zoveel mogelijk in overleg te treden met de erfgenamen.

executeur
 

 

 

2. Waar is een executeur toe verplicht?

Hij / zij dient met bekwame spoed een boedelbeschrijving op te stellen. De executeur moet aan een erfgenaam alle door deze gewenste inlichtingen omtrent de uitoefening van zijn taak geven. Legitimarissen moeten alle informatie krijgen die zij nodig hebben om de hoogte van hun legitieme portie te berekenen.

Na afloop van de afwikkeling dient een executeur rekening en verantwoording af te leggen aan de erfgenamen over de wijze waarop de boedel is beheerd.

executeur
 

 

 

3. Hoe kom ik van een executeur af?

Een executeur is op grond van het testament van de overledene benoemd en kan niet zomaar door de erfgenamen aan de kant worden gezet. Onder omstandigheden kan een executeur worden ontslagen door de kantonrechter. Er moeten “gewichtige redenen” zijn om een ontslagverzoek te honoreren.

 

 

 

 

Staat uw vraag er niet bij of is er een andere vraag waar u het antwoord graag op wilt weten dan kunt u altijd contact opnemen.


 

executeur

 

 

 

→ Ga terug naar erfrechtadvocaat.nu / veel gestelde vragen


HEEFT U EEN JURIDISCHE VRAAG OVER ERFRECHT?

 

Wilt u meer weten over het erfrecht? Of vrijblijvend van gedachten wisselen?

mr. W.S. (Wiebren) Santema geeft u graag advies!
Persoonlijk via de telefoon, mail, online of op kantoor.

 

 

 

Mijn ouders hebben schenkingen gedaan, welke invloed heeft dat op de erfenis?

Mijn ouders hebben schenkingen gedaan, welke invloed heeft dat op de erfenis?

 

Giften kunnen op twee gronden een rol spelen bij de afwikkeling van nalatenschappen, namelijk op grond van inbreng en op grond van de legitieme.

Ouders voelen vaak de morele plicht om hun kinderen gelijk te behandelen en ook de kinderen zelf ervaren dat vaak als een vanzelfsprekendheid. Toch  is er geen wettelijke verplichting op grond waarvan ouders verplicht zijn om hun kinderen gelijk te bedelen en/of aan alle kinderen evenveel na te laten. Er kunnen daarom door allerlei redenen een verschillen ontstaan tussen wat het ene en het andere kind van vader en moeder heeft gekregen.

Inbreng

Eens gegeven blijft gegeven is sinds 2003 het wettelijke uitgangspunt. Voor 2003 was dat anders en was inbreng de hoofdregel.

Inbreng betekent dat de gedane gift moet worden beschouwd als een voorschot op de erfenis. Bij de verdeling wordt daarom de gift als het ware afgetrokken van het erfdeel van de ontvanger.

De regeling van inbreng heeft echter een beperkte betekenis. Alleen giften die zijn gedaan aan afstammelingen (kinderen) hoeven te worden ingebracht. Met de invoering van het nieuwe erfrecht is inbreng bovendien alleen nog verplicht als dit uitdrukkelijk door de gever voorgeschreven is. Bovendien gaat inbreng niet zover dat de begiftigde partij daadwerkelijk geld terug in de boedel moet brengen, diens erfdeel wordt hooguit teruggebracht tot nihil.

Alleen giften die zijn gedaan vóór inwerkingtreding van het nieuwe erfrecht vallen nog onder het oude regime. Schenkingen van voor 1 januari 2003 dienen te worden ingebracht, tenzij reeds bij die schenking de inbrengverplichting werd uitgesloten of tenzij er geen inbrengverplichting bestaat op grond van een testamentaire regeling.

Inbreng heeft daarom in de huidige praktijk nog maar een beperkte betekenis.

Dus ook als het ene kind meer schenkingen heeft gehad dan het andere, hoeft dat niet te worden verrekend bij het verdelen van de erfenis. Toch is er wel een wettelijke ondergrens aan deze ongelijkheid, en dat is het recht op de legitieme.

Legitieme portie

Ieder kind heeft recht op een minimum erfdeel als het gaat om de nalatenschap van diens ouders, de zogenaamde legitieme portie. De legitieme portie is het gedeelte van de waarde van het vermogen van uw ouders waar een kind altijd recht op heeft, ongeacht de inhoud van het testament en in weerwil van gedane giften.

Als giften dusdanig groot zijn dat uw erfdeel daardoor lager uitvalt dan de legitieme, moet uw erfdeel worden aangevuld tot de legitieme. Eventueel kan de gedane gift worden ingekort, de ontvanger van de gift moet dan een deel van gift teruggeven.

Mijn ouders hebben schenkingen gedaan welke invloed heeft dat op de erfenis


Gerechtshof Den Haag.
Datum uitspraak 24-05-2016
Datum publicatie 03-06-2016
Zaaknummer 200.171.269/01
Rechtsgebieden Civiel recht
Bijzondere kenmerken Hoger beroep
Inhoudsindicatie:

Erfrecht. Verdeling nalatenschap. Omvang legitieme portie. Vraag of opgenomen gelden al of niet een gift zijn (geweest). Erkenning dat geld is opgenomen, maar ten titel van schenking is een ja.. maar verweer. Geen specifiek bewijsaanbod ter zake deze titel (gift) gedaan. Onrechtmatige toe-eigening van gelden noopt tot schadevergoeding aan de gezamenlijke erfgenamen (nalatenschap). Wettelijke rente. Vordering tot verdeling.

Rechtspraak.nl


Zie voor nadere informatie de onderwerpen over legitieme portie.

Is er een verjaringstermijn voor het nietig verklaren van een testament bij wilsonbekwaamheid?

Verjaringstermijn testament:

Bij dit soort kwesties moet een goed onderscheid gemaakt worden tussen
vernietigbare rechtshandelingen en nietige rechtshandelingen.

(Het opstellen van een testament kan worden aangemerkt als een rechtshandeling.)

Nietige rechtshandelingen worden geacht nimmer rechtskracht te hebben gehad.

Bij vernietigbare rechtshandelingen – het woord geeft het al aan – zal een beroep gedaan moeten worden op de vernietigbaarheid. Als dat niet (tijdig) wordt gedaan, vervalt de mogelijkheid daar nog tegen in actie te komen.
Bijvoorbeeld een testament dat is gemaakt op grond van bedreiging, bedrog of onjuiste beweegredenen is vernietigbaar.

Als het gaat om een testament dat onder invloed van een geestelijke stoornis is gemaakt dan is er sprake van een nietig testament.

Een vordering tot vernietiging van een testament verjaart een jaar na het overlijden van degene die het testament heeft gemaakt of uiterlijk na drie jaar (één en ander afhankelijk van het tijdstip waarop de vernietigingsgrond bekend geworden is).
Deze termijnen gelden niet voor een nietig testament.
Er is met andere woorden geen wettelijke termijn waarbinnen de nietigheid van een testament moet worden vastgesteld, anders dan de algemeen geldende verjaringstermijn van 20 jaar.

Overigens zou ik een dergelijke kwestie niet zo lang op de plank laten liggen.
U moet terdege rekening houden met bewijsproblematiek, maar bovendien zou u ook op enig moment uw rechten kunnen verwerken.

Testament verjaringstermijn - wilsonbekwaam - nietig - vordering - rechtskracht - rechtshandeling

 

Vernietiging van afgifte legaten wegens wilsonbekwaamheid van executeur

Uitspraak:

Datum uitspraak 16-03-2016
Datum publicatie 21-03-2016
Rechtsgebieden Civiel recht
Inhoudsindicatie: Erfrecht

Vernietiging van afgifte legaten wegens wilsonbekwaamheid van executeur.
Verdeling van nalatenschap van vader kan pas na verdeling van ontbonden huwelijksgoederengemeenschap. Lees meer……
vernietiging van afgifte legaten wegens wilsonbekwaamheid van executeur

 

 

 

Wilt u meer weten over het erfrecht?
Of vrijblijvend van gedachten wisselen?
Neem contact op met mr. W.S. (Wiebren) Santema

Tel:  088 –  5159099

 

 

 

 

 

Verjaringstermijn testament

Wilsonbekwaamheid:
Als een persoon niet (meer) in staat is om zelfstandig beslissingen te nemen. Bijvoorbeeld als iemand dement is of in coma ligt of ernstig in de war is.

 

 

→ Ga terug naar FAQ 

Agrarisch erfrecht

Agrarisch recht

Met “agrarisch erfrecht” wordt gedoeld op een erfenis waarin sprake is van een agrarisch bedrijf dat binnen familieverband moet worden overgedragen of een bedrijf dat in voorgaande jaren al overgedragen is.

Het klassieke voorbeeld is dat van de boerderij die van vader op zoon wordt overgedragen.

Binnen familieverband kan een dergelijke bedrijfsoverdracht de nodige vragen oproepen. Het is niet ongebruikelijk dat de bedrijfsopvolger het bedrijf overneemt tegen betaling van de zogenaamde “agrarische waarde”. Met agrarische waarde wordt gedoeld op een prijs die de bedrijfsopvolger in staat stelt om het bedrijf nog juist lonend voort te kunnen voortzetten. Meestal is eend dergelijke waarde lager dan de waarde van het bedrijf in het economisch verkeer, bijvoorbeeld de prijs die een derde partij zou betalen of een verkoopopbrengst die zou kunnen worden gerealiseerd bij liquidatie van het bedrijf.

Binnen gezinsverband kan de overname van het familiebedrijf de nodige spanningen en vragen oproepen.

agrarisch recht een erfenis van een agrarisch bedrijf dat binnen familieverband moet worden overgedragen

Als de bedrijfsopvolger het volle pond zou moeten betalen bij overname van het bedrijf, zal dat vaak betekenen dat overname niet mogelijk is en dat het familiebedrijf moet worden beëindigd. Anderzijds zullen de andere kinderen soms het gevoel hebben dat de broer/zus het bedrijf voor een zacht prijsje heeft overgenomen.

De term “agrarisch erfrecht” zou de indruk kunnen wekken dat er sprake is van bijzondere regelgeving die afwijkt van het gewone erfrecht als het gaat om bedrijfsovernames van agrarische bedrijven. Dat is niet het geval. Wel zijn er in de jurisprudentie richtlijnen ontwikkeld omtrent het hanteren van de agrarische waarde in het kader van bedrijfsovernames.

 

Het hanteren van de agrarische waarde bij een bedrijfsovername vormt onder specifieke omstandigheden geen inbreuk op de legitieme rechten van de andere kinderen.



 

Publicatie van een  agrarisch recht zaak uit de praktijk van mr. Santema is te vinden op

rechtspraak uitspraak Agrarisch recht.

InstantieRechtbank Noord-Nederland Datum uitspraak22-10-2014 Datum publicatie 23-10-2014 Zaaknummer C-17-130666 – HA ZA 13-333
Rechtsgebieden Burgerlijk procesrecht
Bijzondere kenmerken Eerste aanleg enkelvoudig  
Inhoudsindicatie

Erfrecht, bedrijfsoverdracht tegen agrarische waarde vanuit vader-zoon maatschap; geen gift die bij afwikkeling nalatenschap in aanmerking moet worden genomen.

VindplaatsenRechtspraak.nl 
ERF-Updates.nl 2015-0105 

vonnis

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND

Afdeling privaatrecht

Locatie Leeuwarden

 


 

 

Tel:  088 –  5159099
e-mail: santema@defenz.nl

 

 “Een erfenis kan erg complex zijn en daarom is het belangrijk dat u de zaken helder en duidelijk op orde krijgt”.Gespecialiseerd in het geven van juridisch advies en hulp op het gebied van erfrechtelijke geschillen.Erfrecht Advocaat telefoon bellen 2017Erfrecht Advocaat Santema

Advocatenkantoor Defenz Advocaten
Zonnedauw 12, 9202 PA Drachten
Postbus 277 9200 AG Drachten

Bezoekadres kantoor Buitenpost
Bernhardlaan 12, 9285 TT Buitenpost
Tel: 088-5159099

 

Voor vragen en advies over agrarisch erfrecht kunt u altijd vrijblijvend contact opnemen.

→ Ga naar erfrechtadvocaat.nu / veel gestelde vragen