Een erfenis aanvaarden?

1. Moet ik de erfenis aanvaarden? En op welke wijze?

Als u op grond van de wet of door middel van een testament als erfgenaam bent aangewezen, is allereerst de vraag of u de erfenis wilt aanvaarden en zo ja, op welke wijze.

Erfenis aanvaarden of verwerpen?

Als (eventuele) erfgenaam heeft u drie mogelijkheden:

I. Zuiver aanvaarden van de nalatenschap
II. Verwerpen van de nalatenschap
III. Beneficiair aanvaarden

Portemonne met geld in euro's oud en nieuw

I. Zuiver aanvaarden

Door zuiver te aanvaarden wordt u erfgenaam en treedt u (samen met uw mede-erfgenamen) in de rechten van de overleden persoon. De erfgenamen nemen alle rechten en plichten over van de overledene.

Dit betekent ook dat, in het geval dat er meer schulden dan bezittingen tot de nalatenschap behoren, u met uw privévermogen (mede-)aansprakelijk wordt voor de schulden.

Het zuiver aanvaarden van de nalatenschap kan vorm vrij gebeuren door daar uitdrukkelijk een verklaring over af te leggen, maar kan ook worden afgeleid uit het feit dat iemand zich als erfgenaam gedraagt.
De wet spreekt van het zich gedragen als ondubbelzinnig en zonder voorbehoud als een zuiver aanvaard hebbende erfgenaam.

Een zuivere aanvaarding komt soms tot stand zonder er bij stil te staan.

Per 1 september 2016 is de wet aangepast. Een erfgenaam gedraagt zich als ondubbelzinnig en zonder voorbehoud zuiver aanvaard hebbende erfgenaam door goederen van de nalatenschap te verkopen, te bezwaren of door op andere wijze goederen van de nalatenschap aan het verhaal van schuldeisers te onttrekken.

Met deze nieuwe tekst is bedoeld een duidelijker onderscheid te maken tussen handelingen die strekken tot het beheren van de nalatenschap en het beschikken daarover. Op het moment dat iemand als “heer en meester” beschikt over de goederen van de nalatenschap door die bijvoorbeeld te verkopen, is dat een handeling die leidt tot zuivere aanvaarding.

Ten opzichte van de oude wettekst is er minder snel sprake van zuivere aanvaarding door ondoordachte handelingen.

II. Verwerpen van de nalatenschap

Na verwerping wordt u geacht nimmer erfgenaam te zijn geweest. U ontvangt dan niets en eventuele schulden van de nalatenschap kunnen niet op u worden verhaald.
Om een erfenis te verwerpen moet een speciale akte worden opgesteld bij de griffie van de rechtbank. Hier zijn kosten aan verbonden.

III. Beneficiaire aanvaarding

Als u beneficiair aanvaardt wordt u wel erfgenaam, maar bent u niet met uw eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap. U wordt dan slechts aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap, voor zover er in die nalatenschap baten aanwezig zijn. Er wordt als het ware een muur opgetrokken tussen de erfenis en uw eigen privé-vermogen. Om een erfenis beneficiair te aanvaarden moet een speciale akte worden opgesteld bij de griffie van de rechtbank. Hier zijn kosten aan verbonden.

Bij een beneficiaire aanvaarding dienen er wel een aantal formaliteiten in acht te worden genomen, de wettelijke vereffeningsprocedure.

Verdere gevolgen van het aanvaarden of verwerpen

Een eenmaal gemaakte keuze is onherroepelijk. Als eenmaal zuiver is aanvaard, kan niet meer worden verworpen of andersom.
Slechts onder bijzondere omstandigheden kunt u een gemaakte keus ongedaan maken. Wordt u na een zuivere aanvaarding geconfronteerd met schulden van de erflater waardoor de erfenis een negatief saldo krijgt? Onderneem onmiddellijk actie en laat u goed adviseren.

 

2.
Een van de erfgenamen weigert om een keus te maken, wat nu?

Als een (potentiële) erfgenaam geen keuze wil maken leidt dat vaak tot een impasse in de afwikkeling van de nalatenschap.

Bijvoorbeeld kan dan geen verklaring van erfrecht afgegeven worden door de notaris.

Als een erfgenaam weigert een keuze kenbaar te maken kan de kantonrechter worden gevraagd de betreffende erfgenaam een termijn te stellen waarbinnen de keus omtrent het aanvaarden van de nalatenschap moet worden gedaan. Als de erfgenaam die termijn laat verlopen dan wordt hij/zij geacht de nalatenschap zuiver te hebben aanvaard.

3.
Wat gebeurt er met mijn erfdeel als ik verwerp?

Wanneer u uw erfdeel verwerpt, schuift uw erfdeel als het ware door naar de eerst volgende erfgenaam/erfgenamen die daarvoor in aanmerking komt/komen. Het is afhankelijk van de omstandigheden van het geval waar uw erfdeel terechtkomt, onder andere van de vraag of er al dan niet een testament gemaakt is.

4.
Kan ik een gedane keus ongedaan maken?

 

In beginsel is het antwoord nee. Een eenmaal gemaakte keus om zuiver of beneficiair te aanvaarden of te verwerpen is onherroepelijk en kan niet ongedaan worden gemaakt.

Per 1 september 2016 is nieuwe wetgeving ingevoerd waarbij nieuwe regels zijn gesteld over het aanvaarden van een nalatenschap. Onderdeel daarvan is een nieuwe regel voor “onverwachte schulden”. Nadat een erfenis al is aanvaard komen erfgenamen soms onverwacht voor onaangename verassingen te staan als achteraf blijkt dat de overledene veel meer schulden had dan verwacht.

De hoofdregel blijft dat een eenmaal gemaakte keus onherroepelijk is. Als er eenmaal zuiver is aanvaard, kun je niet alsnog de erfenis verwerpen of beneficiair aanvaarden. Echter, in het geval van onverwachte schulden is het nu mogelijk om met toestemming van de kantonrechter de zuivere aanvaarding om te zetten naar een beneficiaire aanvaarding, zodat de erfgenaam niet meer met privé-vermogen aansprakelijk is voor de schulden.

Het zal in de praktijk moeten blijken hoeveel toegevoegde waarde deze nieuwe regel heeft. Met name is nog niet duidelijk hoe de rechter om zal gaan met het begrip “onverwachte schuld”. In  praktijk blijkt dat de rechter wel kritisch is als het gaat om de vraag of de schuld daadwerkelijk “onverwacht” was voor de erfgenaam.

Heeft u een vraag waar u graag antwoord op wilt hebben?
Stel hier uw erfenis vraag.

 

 

Rechten en plichten erfgenamen

Rechten en plichten van erfgenamen.

 

1. Wat moet ik doen als ik niet of onvoldoende word geïnformeerd bij een nalatenschap / erfenis?

Erfgenamen zijn verplicht elkaar alle gegevens te verstrekken die voor de bepaling van hun erfrechtelijke posities van belang zijn. Voorafgaand aan een verdeling heeft iedere deelgenoot het recht een boedelbeschrijving te vorderen. Een boedelbeschrijving houdt in dat alle tot de nalatenschap behorende goederen en zaken worden beschreven, zowel de baten als de lasten. Een boedelbeschrijving kan onderhands worden opgesteld, maar ook door een notaris in de vorm van een notariële akte. In een notariële akte wordt de boedelbeschrijving in de meeste gevallen onder ede bevestigd.

Het is mogelijk om de kantonrechter een boedelbeschrijving te laten bevelen. De kantonrechter zal daartoe een notaris aanwijzen.
De kosten van de werkzaamheden van de notaris worden aangemerkt als boedelkosten. Dit betekent dat de kosten voor rekening komen van de erfgenamen.

Het afleggen van een eed omtrent de juistheid van de boedelbeschrijving lijkt op het eerste gezicht gratuit. Maar let wel dat wanneer blijkt dat er toch zaken buiten beschouwing zijn gelaten er in feite meineed is gepleegd en dat op het plegen van meineed  strafrechtelijke sancties staan.

Daarnaast geldt dat een erfgenaam die opzettelijk tot de nalatenschap behorende goederen verzwijgt, zoek maakt of verborgen houdt, zijn aandeel daarin aan de overige erfgenamen verbeurt  (artikel 3:194 lid 2 BW).

 

2. Wat zijn mijn rechten en plichten als erfgenaam ten opzichte van andere erfgenamen?

De nalatenschap vormt een onverdeelde gemeenschap waartoe alle erfgenamen ieder voor een gelijk deel gerechtigd zijn.

Juridisch wordt deze gezamenlijke eigendom aangeduid als een gemeenschap en de gerechtigden (erfgenamen) als deelgenoten.

Alle tot de nalatenschap behorende goederen zijn mede-eigendom van alle erfgenamen zolang er nog niet verdeeld is. Dit betekent dat niet over de boedel (zowel inboedel als banktegoeden) kan worden beschikt zonder medewerking en/of instemming van alle deelgenoten.

Met daden van beschikking worden handelingen bedoeld als verkopen, verhuren of verpachten van de grond c.q. de woning.

Voor het overige geschiedt het beheer van de gemeenschap door de deelgenoten tezamen. Onder beheer wordt begrepen “alle handelingen die voor de normale exploitatie van het goed dienstig kunnen zijn, waaronder ook het aannemen van aan de gemeenschap verschuldigde prestaties”.

Bepaalde handelingen die kunnen beschouwd als beheersdaden kunnen door iedere deelgenoot afzonderlijk worden verricht. Hierbij gaat het om handelingen dienende tot gewoon onderhoud of tot behoud van de zaak en handelingen die geen uitstel kunnen lijden.

Deelgenoten kunnen onderling afspraken maken over het beheer van de gemeenschap. Op verzoek van een belanghebbende partij kan de kantonrechter desnoods een beheersregeling treffen.

Erfgenamen zijn verplicht elkaar alle gegevens te verstrekken die voor de bepaling van hun erfrechtelijke posities van belang zijn. Voorafgaand aan een verdeling heeft iedere deelgenoot het recht een boedelbeschrijving te vorderen.

 

 


 

Vragen over een erfenis?
Stel uw vraag aan een erfrecht specialist

Erfrecht Advocaat Santema

Vragen over een erfenis?

 

Wilt u meer weten over het (internationaal) erfrecht?
Of vrijblijvend van gedachten wisselen?

Dan kunt u contact opnemen met mr. W.S. (Wiebren) Santema.
Defenz Advocaten afdeling Erfrecht: telefoonnummer 088-5159099
Of stuur uw vraag per mail aan:santema@defenz.nl

Iedere donderdagmiddag tussen 15.30 en 17.00 uur gratis telefonisch spreekuur.

Gratis en vrijblijvend spreekuur. Telefonisch of op kantoor.

Het werkterrein voor de erfrecht praktijk is voor heel Nederland.

 


Wiebren Santema is specialist op het gebied van erfrecht.
Als advocaat is zijn werkwijze helder en transparant, u kunt rekenen op:

 

  • snelle en grondige analyse
  • professionele begeleiding
  • belangenbehartiging
  • adequaat optreden
  • duidelijkheid over de kosten
  • kennis van zaken

Geen inloggegevens van overledene, Wat nu?

Geen inloggegevens van overledene, wat nu?

Wanneer een dierbare overlijdt, is het vaak wenselijk om foto’s, online contactgegevens en digitale documenten van de overledene te hebben. Maar wat als je de inloggegevens van bepaalde accounts, of zelfs de toegangscode van de mobiele telefoon of computer, niet kunt achterhalen?

Eerste Hulp Bij Recht zocht het uit.

Accounts die doorleven
‘Doordat nabestaanden vaak niet weten waar iemand allemaal op is geabonneerd en met welke gegevens, kunnen deze accounts vaak niet worden opgezegd en blijven ze dus ‘doorleven’’, legt Sander van der Meer, forensisch ICT-specialist en tevens oprichter en algemeen directeur van het bedrijf Digitale Nazorg, uit.

‘Het begrip ‘digitale erfenis’ is een verzamelnaam van alles wat een overledene op digitaal gebied achterlaat. Veel digitale zaken zijn helaas niet, of niet goed geregeld bij een overlijden. Bij Digitale Nazorg kunnen we, met behulp van diverse hard- en software, informatie op harde schijven vinden, mobiele telefoons uitlezen en zeer uitgebreid zoeken op het internet.’

Wie heeft er toegang?
Volgens Wiebren Santema, erfrecht advocaat bij Machiels Advocaten, is het krijgen van toegang tot inloggegevens van een dierbare overledene een steeds grotere rol gaan spelen in discussies tussen erfgenamen. ‘Dat komt doordat er bijvoorbeeld steeds meer via internet wordt gebankierd en men geen papieren bankafschriften meer ontvangt. Maar meestal is het probleem bij deze discussies veelomvattender en gaat het over de vraag of je überhaupt recht hebt op afgifte van die gegevens. Niet in alle gevallen kun je als kind namelijk onbeperkt toegang krijgen tot de bankgegevens van je ouders.’

Van der Meer: ‘Wanneer je door een verklaring van erfrecht een rechthebbende nabestaande bent, ben je in principe de rechtmatige eigenaar van de apparatuur van de overledene. Je bent dan bevoegd tot het opvragen en wijzigen van diverse zaken van de overledene. Wanneer wij onderzoek doen en toegang nodig hebben tot die apparatuur, vragen we hen altijd te tekenen voor toestemming. Anders zouden wij ons schuldig maken aan een misdrijf als ‘computervredebreuk’ volgens artikel 138a van het Wetboek van Strafrecht.’

Minimaal drie maanden
‘‘Vroeger’ was de tip om alle abonnementen, zoals internet- of telefoonabonnementen, zo snel mogelijk op te zeggen vanwege de kosten’, zegt Van der Meer. ‘Wij adviseren echter om al deze abonnementen minimaal drie maanden te laten doorlopen. Dat kost misschien wat geld, maar op die manier krijg je nog wel inzicht in de lopende mailwisselingen van de overledene, kun je via het e-mailaccount andere accounts opzeggen en kun je nog gebruik maken van de SMS-controle of 2-staps verificatie die daar vaak voor nodig is.’

Social media
‘Met name social media vormen een groot probleem bij een overlijden, omdat de ‘vrienden’ van de overledene vaak niet weten dát de persoon is overleden’, vertelt Van der Meer. ‘Of er ontstaan allemaal ongewilde geruchten op de betreffende media. Nabestaanden weten vaak niet eens wat er allemaal mogelijk is met de social media-accounts van de overledene. Wat zij zelf al kunnen regelen na het overlijden van een dierbare, hangt natuurlijk wel af van de kennis en ervaring op digitaal gebied. Stappenplannen voor het opzeggen van social media-kanalen van iemand die is overleden, staan op onze website: https://www.digitalenazorg.nl/blog/

‘Wij kunnen helpen bij het beëindigen van online diensten. Maar de accounts ook onzichtbaar maken, behoort niet tot onze taken. Nu is het begrip ‘onzichtbaar’ relatief, want als er eenmaal iets op internet staat, is het vrijwel onmogelijk het daar af te halen.’

Tips om te voorkomen
Hoe kun je voorkomen dat erfgenamen bij jouw overlijden discussies krijgen over jouw digitale erfenis? Santema: ‘Mijn tip om een erfrechtelijk geschil te voorkomen, is om vooral regelmatig je testament te laten checken en daarbij ook aandacht te besteden aan je digitale erfenis.’

Van der Meer: ‘Je digitale erfenis kun je heel simpel op orde brengen door een stuk papier te maken met daarop alle diensten, gebruikersnamen, wachtwoorden en codes. Deel dat document met een naaste. Een alternatief voor een stuk papier is een digitale kluis. Hier kun je indien je nog in leven bent, online al je gegevens, accounts, wachtwoorden en nabestaanden in kwijt. Zo’n bedrijf geeft deze gegevens dan vrij aan de aangewezen nabestaanden, wanneer je overlijdt.’

Geen inloggegevens van overledene, wat nu?

Wiebren Santema is specialist op het gebied van erfrecht.
Als advocaat is zijn werkwijze helder en transparant.

 

testament inloggegevens overledene

 

 

 


Wat is de taak van een executeur?

1. Wat is de taak van een executeur?

Kort samengevat is het de taak van de executeur om de boedel klaar te maken voor verdeling. In dat kader wordt de nalatenschap vereffend door ervoor te zorgen dat de schulden  worden betaald en de successierechten worden geregeld.

De executeur voert het beheer over de nalatenschap en vertegenwoordigt de erfgenamen in en buiten rechte.

De executeur kan goederen van de nalatenschap verkopen als dit voor de betaling van de schulden van de nalatenschap noodzakelijk is. De executeur dient over een dergelijke verkoop zoveel mogelijk in overleg te treden met de erfgenamen.

2. Waar is een executeur toe verplicht?

Hij / zij dient met bekwame spoed een boedelbeschrijving op te stellen. De executeur moet aan een erfgenaam alle door deze gewenste inlichtingen omtrent de uitoefening van zijn taak geven. Legitimarissen moeten alle informatie krijgen die zij nodig hebben om de hoogte van hun legitieme portie te berekenen.

Na afloop van de afwikkeling dient een executeur rekening en verantwoording af te leggen aan de erfgenamen over de wijze waarop de boedel is beheerd.

3. Hoe kom ik van een executeur af?

Een executeur is op grond van het testament van de overledene benoemd en kan niet zomaar door de erfgenamen aan de kant worden gezet. Onder omstandigheden kan een executeur worden ontslagen door de kantonrechter. Er moeten “gewichtige redenen” zijn om een ontslagverzoek te honoreren.

 

afwikkeling van een erfenis. Vruchtgebruik

 

Staat uw vraag er niet bij of is er een andere vraag waar u het antwoord graag op wilt weten dan kunt u altijd contact opnemen.

 

→ Ga terug naar veel gestelde vragen


HEEFT U EEN JURIDISCHE VRAAG OVER ERFRECHT?

 

Wilt u meer weten over het erfrecht? Of vrijblijvend van gedachten wisselen?

mr. W.S. (Wiebren) Santema geeft u graag advies!
Persoonlijk via de telefoon, mail, online of op kantoor.
Kijk op de contact pagina voor meer informatie.